Αυτό είναι το τέταρτο χρώμα που μπαίνει στα φανάρια -Ποιο ρόλο θα έχει, σε ποιους δρόμους θα τοποθετηθεί
Tα φανάρια που γνωρίζουμε μπορεί στο μέλλον να αποκτήσουν ένα νέο, τέταρτο χρώμα, με τους επιστήμονες να εξετάζουν σοβαρά την προσθήκη μιας ακόμη απόχρωσης στους σηματοδότες.
Οι διασταυρώσεις αποτελούν παραδοσιακά ένα από τα πλέον απαιτητικά και επικίνδυνα σημεία του οδικού δικτύου, καθώς σε αυτά συναντώνται οχήματα που κινούνται από διαφορετικές κατευθύνσεις, οδηγοί που στρίβουν, αλλά και πεζοί που επιχειρούν να διασχίσουν τον δρόμο. Η ανάγκη, επομένως, να καθορίζεται με σαφήνεια ποιος έχει προτεραιότητα και πότε μπορεί να κινηθεί με ασφάλεια κάθε χρήστης του δρόμου καθιστά τη σωστή ρύθμιση της κυκλοφορίας ιδιαίτερα σημαντική.
Σε αυτό το πλαίσιο, εδώ και δεκαετίες, τον βασικό ρόλο στη διαχείριση της κυκλοφορίας στις διασταυρώσεις έχουν τα φανάρια, ελέγχοντας πρακτικά τη ροή των οχημάτων και των πεζών και δίνοντας εναλλάξ το δικαίωμα διέλευσης στις διαφορετικές ροές της κυκλοφορίας.
BUY NOW
Φυσικά, όλοι γνωρίζουμε τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν τα φανάρια, καθώς η λογική τους παραμένει ίδια εδώ και δεκαετίες και συνδέεται με την απόχρωση του σηματοδότη, με το κόκκινο να σημαίνει ότι ο οδηγός πρέπει να σταματήσει, το πράσινο να υποδηλώνει πως επιτρέπεται κανονικά η συνέχιση της πορείας, ενώ το πορτοκαλί προειδοποιεί ότι η αλλαγή του σήματος είναι κοντά και ο οδηγός θα πρέπει να προετοιμαστεί να ακινητοποιήσει το όχημά του.
Ωστόσο, παρά το γεγονός ότι ο συγκεκριμένος τρόπος λειτουργίας αποτελεί εδώ και δεκαετίες μια σταθερά στους δρόμους, όλα δείχνουν πως στο μέλλον θα μπορούσε να αλλάξει. Και αυτό γιατί όλο και περισσότεροι επιστήμονες και ειδικοί έχουν αρχίσει να εξετάζουν την προσθήκη ενός τέταρτου χρώματος στα φανάρια, σε μια προσπάθεια προσαρμογής του συστήματος στις νέες ανάγκες της σύγχρονης αυτοκίνησης.
Πιο συγκεκριμένα, στο επίκεντρο της συζήτησης βρίσκεται η λευκή απόχρωση, η οποία εξετάζεται ως μια πιθανή νέα ένδειξη στα φανάρια.
Η συγκεκριμένη πρόταση παρουσιάστηκε σε μελέτη που δημοσιεύτηκε το 2023 στο επιστημονικό περιοδικό IEEE Transactions on Intelligent Transportation Systems, από καθηγητές του North Carolina State University των ΗΠΑ.
Ουσιαστικά, σύμφωνα με το πλάνο που έχει, παρουσιαστεί το λευκό φως θα είχε έναν εντελώς διαφορετικό ρόλο από τα τρία χρώματα που γνωρίζουμε σήμερα, καθώς θα σχεδιαζόταν με γνώμονα τις νέες ανάγκες που θα προκύψουν από την ολοένα μεγαλύτερη παρουσία αυτόνομων οχημάτων στους δρόμους, μια τάση που όλοι οι ειδικοί συμφωνούν πως αναμένεται να ενισχυθεί σημαντικά τα επόμενα χρόνια.
Στην πράξη, η λευκή απόχρωση στα φανάρια θα χρησιμοποιείται όταν ένας μεγάλος αριθμός αυτόνομων αυτοκινήτων πλησιάζει μια διασταύρωση, επιτρέποντας στα οχήματα να επικοινωνούν τόσο μεταξύ τους όσο και με την ίδια την υποδομή μέσω της τεχνολογίας V2X (Vehicle-to-Everything).
Με αυτόν τον τρόπο και όταν ανάβει το λευκό χρώμα, τα αυτοκίνητα θα είναι σε θέση να ανταλλάσσουν πληροφορίες σε πραγματικό χρόνο και να «αντιλαμβάνονται» καλύτερα την κατάσταση που επικρατεί στη διασταύρωση, ενώ παράλληλα θα μπορούν να λαμβάνουν οδηγίες από τα φανάρια για τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να κινηθούν.
Έτσι, όταν ανάβει το λευκό χρώμα, τα αυτόνομα οχήματα θα μπορούσαν να λειτουργούν ως «οδηγοί-πομποί» για την υπόλοιπη κυκλοφορία, μεταδίδοντας την πληροφορία που έχουν ήδη επεξεργαστεί και κατευθύνοντας με αυτόν τον τρόπο και τα υπόλοιπα οχήματα προς την πιο αποδοτική επιλογή. Στόχος θα ήταν η καλύτερη διαχείριση της κυκλοφορίας και, κατ’ επέκταση, ο περιορισμός της συμφόρησης στις διασταυρώσεις.
Η αρχή λειτουργίας του συστήματος βασίζεται στη λογική της κυψέλης, μέσα στην οποία τα αυτόνομα και συνδεδεμένα οχήματα θα ανταλλάσσουν διαρκώς δεδομένα σχετικά με την κίνηση, τις διαθέσιμες διαδρομές και τις συνθήκες που επικρατούν στον δρόμο. Αφού επεξεργαστούν τις πληροφορίες αυτές, θα μπορούν να προσδιορίζουν από κοινού την πλέον αποδοτική πορεία και να κινούνται συντονισμένα προς αυτήν.
Τα αποτελέσματα, μάλιστα, είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακά, καθώς ακόμη και ένα σχετικά μικρό ποσοστό αυτόνομων οχημάτων θα μπορούσε να έχει αισθητή επίδραση στη ροή της κυκλοφορίας. Σε ένα σενάριο όπου μόλις το 10% των οχημάτων που προσεγγίζουν μια διασταύρωση είναι αυτόνομα, δηλαδή σε ένα στάδιο όπου η συγκεκριμένη τεχνολογία βρίσκεται ακόμη στα πρώτα βήματα της ευρείας διάδοσής της, οι χρόνοι αναμονής στα φανάρια θα μπορούσαν να μειωθούν κατά περίπου 3%.
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο εντυπωσιακή όσο αυξάνεται η παρουσία των αυτόνομων οχημάτων στους δρόμους. Για παράδειγμα, αν το ποσοστό τους φτάσει στο 30%, η μείωση του χρόνου αναμονής εκτιμάται ότι μπορεί να αγγίξει το 10,7%, περιορίζοντας αισθητά τον χρόνο που περνούν τα οχήματα ακινητοποιημένα στις διασταυρώσεις.
Μάλιστα, σε ένα σενάριο όπου στους δρόμους θα κυκλοφορούν ως επί το πλείστον αυτόνομα οχήματα, οι χρόνοι αναμονής στις διασταυρώσεις θα μπορούσαν να μειωθούν έως και κατά 94%, περιορίζοντας δραστικά τις καθυστερήσεις και βελτιώνοντας σημαντικά τη συνολική ροή της κυκλοφορίας.
Η συγκεκριμένη μείωση, μάλιστα, δεν θα είχε οφέλη μόνο για την κυκλοφορία, αλλά θα μπορούσε να επηρεάσει θετικά και την κατανάλωση καυσίμου, καθώς και το περιβαλλοντικό αποτύπωμα των μετακινήσεων, αφού σε ένα σενάριο όπου τα οχήματα παραμένουν λιγότερο χρόνο ακινητοποιημένα στις διασταυρώσεις, περιορίζονται οι συνεχείς και περιττές επιταχύνσεις και επιβραδύνσεις, και μειώνεται τόσο κατανάλωση, όσο και οι εκπομπές ρύπων.
Ιδιαίτερα ενδιαφέρον είναι επίσης το γεγονός πως το συγκεκριμένο σύστημα δεν αποτελεί απλώς μια θεωρητική ιδέα που παραμένει σε επίπεδο μελέτης. Η προοπτική αξιοποίησής του έχει ήδη αρχίσει να προσελκύει το ενδιαφέρον ορισμένων δήμων, οι οποίοι εξετάζουν το ενδεχόμενο εφαρμογής αντίστοιχων λύσεων στις πόλεις τους. Μεταξύ αυτών βρίσκεται και η Ρώμη, γεγονός που δείχνει ότι η ιδέα για ένα «έξυπνο» φανάρι με τέταρτο, λευκό χρώμα μπορεί σταδιακά να περάσει από τη θεωρία στην πράξη.
Σε κάθε περίπτωση, θα πρέπει να σημειωθεί πως απέχουμε ακόμη αρκετά από την πραγματική εισαγωγή του λευκού χρώματος στα φανάρια. Για να μπορέσει ένα τέτοιο σύστημα να λειτουργήσει αποτελεσματικά στην πράξη, θα απαιτηθούν εκτεταμένες αναβαθμίσεις στις υπάρχουσες εγκαταστάσεις φωτεινών σηματοδοτών, με τις εκτιμήσεις να κάνουν λόγο για περίπου τρεις στις τέσσερις, ώστε να μπορούν να υποστηρίζουν την απαραίτητη επικοινωνία και διασύνδεση με τα αυτόνομα οχήματα.
Παράλληλα, η υιοθέτηση του νέου συστήματος θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό και από την εξάπλωση των αυτόνομων οχημάτων στους δρόμους. Πρόκειται για μια διαδικασία που βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο και, όπως παραδέχονται και οι ίδιοι οι επιστήμονες, «θα χρειαστεί αρκετά χρόνια» μέχρι να γίνει πραγματικότητα σε ευρεία κλίμακα.
