Τα 120 χλμ./ώρα, που για δεκαετίες αποτελούσαν το σημείο αναφοράς στους μεγάλους αυτοκινητόδρομους, φαίνεται πως σταδιακά παύουν να θεωρούνται αυτονόητα, με όλο και περισσότερες χώρες να εφαρμόζουν χαμηλότερα όρια.
Τον τελευταίο καιρό η Ευρώπη φαίνεται πως προχωρά σε μία σειρά από αλλαγές στους δρόμους και την καθημερινότητα των οδηγών, με τις αρμόδιες αρχές να αναζητούν νέες λύσεις για τη βελτίωση της οδικής ασφάλειας και τη μείωση των τροχαίων ατυχημάτων.
Μάλιστα, οι παρεμβάσεις αυτές δεν αφορούν πλέον μόνο τους κανόνες που ισχύουν για τους οδηγούς, αλλά και τον ίδιο τον τρόπο λειτουργίας των δρόμων, με ταχύτητες που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν δεδομένες να περιορίζονται σε αρκετά σημεία.
BUY NOW
Φυσικά, η συζήτηση για τα όρια ταχύτητας αποτελεί ένα σημαντικό σημείο συζήτησης τον τελευταίο καιρό, καθώς υπενθυμίζεται πως δεν βρίσκεται σε ισχύ μια πανευρωπαϊκή νομοθεσία ως προς τα όρια ταχύτητας, με κάθε κράτος να αποφασίζει σε μια εσωτερική διαδικασία τα νόμιμα όρια ταχύτητας στους δρόμους. Παρόλα αυτά, το γενικό όριο στις περισσότερες χώρες για κίνηση σε αυτοκινητόδρομο οριζόταν τα τελευταία χρόνια στα 120 χλμ./ώρα με τα 130 χλμ./ώρα.
Σε αυτό το πλαίσιο, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι αλλαγές που εφαρμόζονται στην Ισπανία, όπου όλο και περισσότερα τμήματα αυτοκινητοδρόμων και δρόμων ταχείας κυκλοφορίας απομακρύνονται από το γενικό όριο των 120 χλμ./ώρα και περνούν σε χαμηλότερες ταχύτητες, οι οποίες σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να φτάνουν ακόμη και στα 60 χλμ./ώρα.
Η μεσογειακή χώρα φαίνεται πως ακολουθεί τη γενικότερη τάση στην Ευρώπη, όπου πολλές χώρες απομακρύνονται από τα παραδοσιακά όρια και υιοθετούν χαμηλότερες ταχύτητες στο δημόσιο δίκτυο (Η Αυστρία και η Ολλανδία, για παράδειγμα, έχουν σε πολλά σημεία γενικό όρια 100 χλμ./ώρα για αυτοκινητόδρομους), αποσκοπώντας ουσιαστικά στη δραστική μείωση των τροχαίων ατυχημάτων και των σοβαρότερων τραυματισμών.
Παράλληλα, η στρατηγική αυτή υπηρετεί καίριους περιβαλλοντικούς στόχους, επιτυγχάνοντας σημαντικό περιορισμό στις εκπομπές ρύπων και στην ηχορύπανση των αστικών κέντρων, ενώ λειτουργεί και ως μια είδους «ασπίδα» απέναντι στις αυξημένες τιμές των καυσίμων, βοηθώντας τους οδηγούς να εξοικονομούν πολύτιμους πόρους.
Ως προς τις τροποποιήσεις, αυτές χαρακτηρίζονται σίγουρα ως εκτεταμένες αφού σε ορισμένα μέρη του οδικού δικτύου, μιλάμε για σημαντικά πιο χαμηλά όρια. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο Α-55 στη Γαλικία της Ισπανίας, όπου η Τροχαία της χώρας έχει προχωρήσει σε μεγάλες αλλαγές της ταχύτητας σε ορισμένα τμήματα, με το όριο να μειώνεται από τα 120 χλμ./ώρα, ακόμη και στα 80 ή στα 60 χλμ./ώρα. Μάλιστα, στον εν λόγω δρόμο έχουν τοποθετηθεί και ραντάρ ταχύτητας, τα οποία αποστέλλουν άμεσα πρόστιμα στους οδηγούς που δεν συμμορφώνονται με τα νέα όρια.
Φυσικά, η περίπτωση αυτή δεν αποτελεί μεμονωμένο παράδειγμα, αφού τους τελευταίους μήνες όλο και περισσότερα τμήματα του ισπανικού οδικού δικτύου αποκτούν χαμηλότερα όρια ταχύτητας, ανάλογα με τις συνθήκες που επικρατούν και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε δρόμου.
Ένας ακόμη δρόμος, όπου το όριο έχει μειωθεί σημαντικά είναι ο αυτοκινητόδρομος AP-7 στην Καταλονία, όπου το γενικό όριο έχει μειωθεί από τα 120 στα 100 χλμ./ώρα. Παράλληλα, σε ένα τμήμα περίπου 150 χιλιομέτρων, δοκιμάζεται ένα σύστημα μεταβλητών ορίων ταχύτητας, το οποίο μπορεί να μειώνει αυτόματα την επιτρεπόμενη ταχύτητα στα 100, στα 80 ή ακόμη και στα 60 χλμ./ώρα.
Τα μεταβαλλόμενα όρια αποτελούν, μάλιστα, μία από τις βασικότερες τάσεις όσον αφορά τα όρια ταχύτητας στους δρόμους. Στην πράξη, πρόκειται για ένα σύστημα όπου τα όρια δεν παραμένουν σταθερά, αλλά προσαρμόζονται ανάλογα με τις εκάστοτε συνθήκες, αφού η αυξημένη κίνηση, οι δυσμενείς καιρικές συνθήκες, όπως η βροχή ή η ομίχλη, η παρουσία περισσότερων φορτηγών και βαρέων οχημάτων, αλλά ακόμη και ένα τροχαίο ατύχημα ή μια έκτακτη ανάγκη, μπορούν να οδηγήσουν σε αυτόματη αλλαγή του ορίου ταχύτητας.
Στην ίδια λογική κινείται και μία ακόμη αλλαγή που βρίσκεται σε ισχύ στην Καταλονία, αυτή τη φορά στην AP-2. Στο συγκεκριμένο σημείο, χρησιμοποιείται μεταβλητό σύστημα διαχείρισης της ταχύτητας, με στόχο την προσαρμογή της κυκλοφορίας στις συνθήκες πυκνής ομίχλης που εμφανίζονται κατά τους χειμερινούς μήνες. Στις πιο δύσκολες περιπτώσεις, δε, το όριο μπορεί να περιοριστεί αυτόματα στα 40 ή στα 60 χλμ./ώρα, ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος ατυχημάτων όταν η ορατότητα περιορίζεται σημαντικά.
Αξίζει επίσης να σημειωθεί πως οι αλλαγές στα όρια ταχύτητας δεν συνδέονται απαραίτητα με την ανάγκη για οδική ασφάλεια, αφού πολλές φορές οι αρχές προχωρούν σε τέτοιες αποφάσεις για αυστηρά περιβαλλοντικούς λόγους, όπως συμβαίνει στον δρόμο C-31, επίσης στην Καταλονία.
Ειδικότερα, στον εν λόγω δρόμο και σε ένα τμήμα μήκους περίπου 6 χιλιομέτρων, έχει επιβληθεί όριο μόλις 70 χλμ./ώρα κατά τη διάρκεια της νύχτας, με βασικό στόχο τον περιορισμό της ηχορύπανσης, μιας που βρίσκεται πολύ κοντά σε κατοικίες και η χαμηλότερη ταχύτητα χρησιμοποιείται ως μέτρο για τη μείωση του θορύβου που φτάνει στις γύρω περιοχές.
Τέλος και σύμφωνα με όσα αναφέρουν οι αρχές, αυτό που αλλάζει σταδιακά είναι η λογική του ενός ενιαίου και σταθερού ορίου για ολόκληρο το οδικό δίκτυο. Αντί, λοιπόν, για το κλασικό γενικό όριο 120 χλμ./ώρα, οι αρχές φαίνεται να στρέφονται όλο και περισσότερο σε συστήματα που μπορούν να προσαρμόζουν την ταχύτητα ανάλογα με την κίνηση, τον καιρό, την ασφάλεια και τις ανάγκες της κάθε περιοχής, το οποίο σημαίνει πως σε πολλά σημεία τα όρια πέφτουν σημαντικά.
Η συγκεκριμένη τάση συνδέεται φυσικά και με τον ευρύτερο στόχο για μείωση των τροχαίων, αλλά και με την προσπάθεια περιορισμού των επιπτώσεων της κυκλοφορίας στο περιβάλλον, με τις χαμηλότερες ταχύτητες μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως ένα ακόμη εργαλείο σε μία συνολική στρατηγική που περιλαμβάνει περισσότερη επιτήρηση, ψηφιακά συστήματα και δυναμική διαχείριση των δρόμων.
