Ο νέος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας είναι ακόμη πιο αυστηρός με τις παραβάσεις που διαχρονικά ευθύνονται για τα περισσότερα τροχαία δυστυχήματα στο ελληνικό οδικό δίκτυο, με τη νομοθεσία να προβλέπει για ορισμένες από αυτές και τη διαδικασία του αυτόφωρου.

Η Ελλάδα παραμένει δυστυχώς διαχρονικά πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο σε θανάτους από τροχαία ατυχήματα ανά εκατομμύριο κατοίκων, αφού σύμφωνα με τη σχετική έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το 2024, σημειώθηκαν 64 θάνατοι ανά εκατομμύριο κατοίκων στη χώρα μας, με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο να περιορίζεται στους 44 (δείτε εδώ πως ο νέος ΚΟΚ αλλάζει σταδιακά την κατάσταση στους δρόμους).

Ορισμένες παραβάσεις του Κ.Ο.Κ. μάλιστα είναι τόσο σοβαρές που εμπίπτουν στην κατηγορία του αυτόφωρου. Παρακάτω αναφέρουμε τα σημαντικότερα από αυτά, όπως περιγράφονται είτε στον νέο Κ.Ο.Κ. που τέθηκε σε πλήρη εφαρμογή από τις 13 Σεπτεμβρίου του 2025, είτε στο άρθρο 290Α του Ποινικού Κώδικα.

Κατανάλωση αλκοόλ και ναρκωτικών

Σύμφωνα με όσα αναφέρει η παράγραφος 7 του άρθρου 46, αν κατά τη διάρκεια ελέγχου διαπιστωθεί ότι η συγκέντρωση αλκοόλ είναι άνω των 0,60 χιλιοστών του γραμμαρίου ανά λίτρο εκπνεόμενου αέρα (ή άνω του 1,10 γραμμαρίων ανά λίτρο με τη μέθοδο της αιμοληψίας), τότε ο παραβάτης τιμωρείται με πρόστιμο 1.200 ευρώ, αφαίρεση επί τόπου της άδειας οδήγησης και των στοιχείων κυκλοφορίας για 6 μήνες, αλλά και φυλάκιση τουλάχιστον 2 μηνών.

Από την άλλη εάν ο οδηγός καταληφθεί να οδηγεί υπό την επίδραση ψυχοδραστικών ουσιών ή φαρμάκων, που σύμφωνα με το φύλλο οδηγιών τους ενδέχεται να επηρεάσουν την ικανότητα οδήγησης, τιμωρείται με χρηματική ποινή τουλάχιστον 200 ευρώ, με αφαίρεση άδειας για διάστημα μεταξύ 3 και 6 μηνών που επιβάλλεται από το δικαστήριο, και επίσης με φυλάκιση τουλάχιστον 2 μηνών.

Παράτυπη συμπεριφορά σε περίπτωση ατυχήματος

Αν συμβεί τροχαίο ατύχημα από το οποίο προκλήθηκε βλάβη σε πρόσωπα ή πράγματα, κάθε οδηγός ή χρήστης του οδικού δικτύου που με οποιονδήποτε τρόπο ενεπλάκη σε αυτό, υποχρεούται να δώσει τα στοιχεία της ταυτότητάς του καθώς και κάθε χρήσιμη πληροφορία σχετική με το όχημά του, εφόσον του ζητηθεί.

Επίσης, αν προκλήθηκε θάνατος ή σωματική βλάβη, κάθε χρήστης του οδικού δικτύου που ενεπλάκη με οποιονδήποτε τρόπο υποχρεούται να αποτρέψει οποιαδήποτε μεταβολή στον τόπο του ατυχήματος. Αν αμελήσει να κάνει κάτι από τα παραπάνω, τιμωρείται με φυλάκιση έως έξι μήνες ή χρηματική ποινή, βάσει του άρθρου 47 του νέου Κ.Ο.Κ.

Αν αμελήσει να δώσει την αναγκαία βοήθεια στους παθόντες, να ειδοποιήσει την αστυνομία και να παραμείνει στο σημείο μέχρι να έρθει, τότε τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον τριών μηνών.

Μη συμμόρφωση στις υποδείξεις της αστυνομίας

Σύμφωνα με τα άρθρα 49 και 50 του νέου Κ.Ο.Κ., οι οδηγοί οχημάτων και οι πεζοί υποχρεούνται να συμμορφώνονται στο σήμα στάσης το οποίο δίνουν τα αστυνομικά όργανα, να δείχνουν κάθε στοιχείο σχετικό με την κυκλοφορία του οχήματος, αλλά και να συμμορφώνονται σε υποδείξεις για την ακινητοποίηση του οχήματός τους. Όσοι δεν το κάνουν, τιμωρούνται με ποινή φυλάκισης έως 1 έτους.

Οδήγηση έπειτα από αφαίρεση άδειας οδήγησης ή στοιχείων κυκλοφορίας

Όποιος καταλαμβάνεται να οδηγεί όχημα από το οποίο έχουν αφαιρεθεί οι πινακίδες ή του έχει αφαιρεθεί η άδεια οδήγησης, τιμωρείται με ποινή φυλάκισης έως 2 έτη.

Επιπλέον, σύμφωνα με το άρθρο 290Α του Ποινικού Κώδικα, φυλάκιση προβλέπεται και για όσους οδηγούν όχημα σε εθνικές ή περιφερειακές οδούς αντίστροφα στο ρεύμα της εκάστοτε κατεύθυνσης ή σε πεζοδρόμους, πεζοδρόμια ή πλατείες, ή όχημα που είναι τεχνικά ανασφαλές ή με μη ασφαλή τρόπο φορτωμένο ή ο οδηγός προβαίνει σε επικίνδυνους ελιγμούς ή μετέχει σε αυτοσχέδιους αγώνες.

Επίσης, με φυλάκιση τιμωρείται η οδήγηση ΙΧ σε αυτοκινητόδρομο ή σε οδό ταχείας κυκλοφορίας με ταχύτητα που υπερβαίνει το επιτρεπόμενο όριο ταχύτητας κατά τουλάχιστον 60 χλμ./ώρα, εντός κατοικημένης περιοχής ή σε άλλο οδικό δίκτυο με ταχύτητα που υπερβαίνει το επιτρεπόμενο όριο ταχύτητας κατά τουλάχιστον 40 χλμ./ώρα, ή, τέλος, όποιος οδηγεί όχημα στη λωρίδα έκτακτης ανάγκης (Λ.Ε.Α.). Αντίστοιχες ποινές, μετά τις αλλαγές του 2024, ισχύουν και για την πρόκληση τροχαίου που προκύπτει με την παραβίαση ερυθρού σηματοδότη.