Η εντύπωση ότι ένα ελαστικό που κατασκευάστηκε πριν από λίγους μήνες είναι σημαντικά ασφαλέστερο από ένα αντίστοιχο που βρίσκεται αποθηκευμένο για δύο ή τρία χρόνια καταρρίπτεται από μία επίσημη δοκιμή.

Η ιταλική ένωση κατασκευαστών και εισαγωγέων ελαστικών Assogomma αποφάσισε να εξετάξει στην πράξη κατά πόσο η ημερομηνία παραγωγής, γνωστή μέσα από τον κωδικό DOT, επηρεάζει ουσιαστικά την απόδοση και την ασφάλεια ενός ελαστικού.

Οι δοκιμές πραγματοποιήθηκαν στην πίστα του Varano, κοντά στην Πάρμα, στο πλαίσιο της εκδήλωσης «Tires Under Control». Δημοσιογράφοι, μηχανικοί και εξειδικευμένοι εκπαιδευτές οδήγησης συμμετείχαν σε μια σειρά δυναμικών δοκιμών χρησιμοποιώντας πανομοιότυπα αυτοκίνητα, εξοπλισμένα με το ίδιο ακριβώς μοντέλο ελαστικού.

Η μοναδική μεταβλητή ήταν το έτος παραγωγής των ελαστικών. Από τη μία πλευρά υπήρχαν ολοκαίνουργια ελαστικά και από την άλλη σετ που είχαν παραμείνει αποθηκευμένα για περίπου τρία χρόνια υπό τις κατάλληλες συνθήκες.

Τα αποτελέσματα προκάλεσαν έκπληξη. Στις δοκιμές φρεναρίσματος σε στεγνό οδόστρωμα από ταχύτητες 70 και 90 km/h, η διαφορά μεταξύ των δύο σετ περιορίστηκε σε μόλις 10 εκατοστά. Αντίστοιχα, στις δοκιμές σε βρεγμένο οδόστρωμα οι μετρήσεις ήταν ουσιαστικά ίδιες.

Σύμφωνα με την Assogomma, ο κωδικός DOT δεν αποτελεί ένδειξη ποιότητας, απόδοσης ή επιπέδου ασφάλειας ενός ελαστικού. Ο συγκεκριμένος αριθμός χρησιμοποιείται κυρίως για λόγους ιχνηλασιμότητας, επιτρέποντας στους κατασκευαστές να εντοπίζουν γρήγορα και να ανακαλούν πιθανές ελαττωματικές παρτίδες όταν αυτό απαιτείται.

Οι ειδικοί επισημαίνουν μάλιστα ότι η υπερβολική έμφαση που δίνεται συχνά στην ημερομηνία παραγωγής έχει περισσότερο εμπορικό παρά τεχνικό υπόβαθρο, καθώς οι πραγματικοί παράγοντες που επηρεάζουν την ασφάλεια βρίσκονται αλλού.

Η πιο αποκαλυπτική δοκιμή της εκδήλωσης αφορούσε τη σωστή τοποθέτηση των ελαστικών στους άξονες του αυτοκινήτου. Οι διοργανωτές χρησιμοποίησαν δύο ίδια οχήματα, εξοπλισμένα με ελαστικά της Goodyear. Στο πρώτο, τα λιγότερο φθαρμένα ελαστικά είχαν τοποθετηθεί στον πίσω άξονα, ενώ στο δεύτερο τα πιο φθαρμένα βρίσκονταν πίσω.

Η διαφορά στη συμπεριφορά των δύο αυτοκινήτων ήταν άμεσα αισθητή. Το όχημα με τα πιο φθαρμένα πίσω ελαστικά εμφάνισε έντονες τάσεις υπερστροφής, χάνοντας ευκολότερα την πρόσφυση του πίσω μέρους στις απαιτητικές συνθήκες της δοκιμής.

Οι ειδικοί υπενθυμίζουν ότι, ανεξάρτητα από το αν το αυτοκίνητο είναι προσθιοκίνητο, πισωκίνητο ή τετρακίνητο, τα ελαστικά που βρίσκονται στην καλύτερη κατάσταση θα πρέπει πάντα να τοποθετούνται στον πίσω άξονα. Ο λόγος είναι απλός: η αντιμετώπιση της υπερστροφής απαιτεί μεγαλύτερη εμπειρία και ταχύτερα αντανακλαστικά από ό,τι η διαχείριση της υποστροφής που εμφανίζεται όταν χάνεται πρόσφυση στον εμπρός άξονα.

Ένα ακόμη ενδιαφέρον συμπέρασμα αφορά στην πίεση των ελαστικών. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, μείωση της πίεσης κατά μόλις 0,5 bar σε σχέση με τις εργοστασιακές προδιαγραφές μπορεί να αυξήσει την κατανάλωση καυσίμου κατά 12% έως 15%.

Για έναν οδηγό που διανύει περίπου 15.000 χιλιόμετρα ετησίως, αυτό μεταφράζεται σε σημαντική οικονομική επιβάρυνση, η οποία συχνά περνά απαρατήρητη. Το πρόβλημα γίνεται ακόμη μεγαλύτερο αν αναλογιστεί κανείς ότι σε πολλές περιπτώσεις το σύστημα παρακολούθησης πίεσης ελαστικών δεν ενεργοποιεί προειδοποίηση για τόσο μικρές αποκλίσεις.

Γι’ αυτόν τον λόγο, οι ειδικοί συνιστούν τακτικό έλεγχο της πίεσης με ανεξάρτητο πιεσόμετρο και συχνή παρακολούθηση της κατάστασης φθοράς των ελαστικών.

Το βασικό συμπέρασμα της έρευνας είναι ότι η σωστή αποθήκευση, η τακτική συντήρηση και η ορθή τοποθέτηση των ελαστικών επηρεάζουν πολύ περισσότερο την ασφάλεια και την οικονομία ενός αυτοκινήτου από την ίδια την ημερομηνία παραγωγής τους.