Η χώρα μας καταγράφει μία από τις μεγαλύτερες μειώσεις τροχαίων θυμάτων στην Ευρώπη, την ώρα που η μάχη για ασφαλέστερους δρόμους περνά από τη θεωρία στην πράξη.

Η οδική ασφάλεια στην Ευρώπη παραμένει μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της σύγχρονης κινητικότητας, με περίπου 20.000 ανθρώπους να χάνουν τη ζωή τους κάθε χρόνο στους δρόμους της ΕΕ. Με στόχο τον σημαντικό περιορισμό των θυμάτων τροχαίων, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θέσει σε εφαρμογή τη στρατηγική «Vision Zero»,  που προβλέπει μείωση των θανάτων και σοβαρών τραυματισμών κατά 50% έως το 2030 και τον πλήρη μηδενισμό τους έως το 2050.

Σε αυτό το πλαίσιο, η Ελλάδα φαίνεται να κάνει ουσιαστικά βήματα προς τη σωστή κατεύθυνση. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η χώρα μας κατέγραψε μία από τις μεγαλύτερες ετήσιες μειώσεις θανάτων από τροχαία, φτάνοντας το -22% σε σύγκριση με την προηγούμενη χρονιά, επίδοση που την τοποθετεί στη 2η θέση της σχετικής κατάταξης στην Ευρώπη.

Την ίδια στιγμή, η αναλογία θανάτων ανά εκατομμύριο κατοίκων υποχώρησε σημαντικά, δείχνοντας ότι η πρόοδος δεν είναι συγκυριακή αλλά μέρος μιας ευρύτερης τάσης.

Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο ξεκάθαρη αν δει κανείς τη μεγαλύτερη χρονική κλίμακα. Σε σχέση με το 2019, οι θάνατοι από τροχαία στην Ελλάδα έχουν μειωθεί κατά περίπου 23,7%, ενώ οι σοβαροί τραυματισμοί καταγράφουν επίσης αισθητή πτώση. Σε βάθος εικοσαετίας, η συνολική μείωση είναι ακόμη πιο ελπιδοφόρα, με τους θανάτους να έχουν περιοριστεί κατά 67,4% και τους βαριά τραυματίες κατά 86,5%, αποτυπώνοντας μια σταδιακή αλλά σταθερή βελτίωση της οδικής ασφάλειας στη χώρα.

Βέβαια, η πρόοδος αυτή δεν σημαίνει ότι το πρόβλημα έχει λυθεί. Τα στοιχεία δείχνουν ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο σε κρίσιμους δείκτες, με τους ευάλωτους χρήστες του δρόμου, πεζούς και δικυκλιστές, να συνεχίζουν να διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο, ιδιαίτερα μέσα στον αστικό ιστό.

Η υπερβολική ταχύτητα (41%), η μη χρήση κράνους (36%) και ζώνης ασφαλείας, αλλά και η οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ παραμένουν σημαντικοί παράγοντες τροχαίων ατυχημάτων, με πάνω από τα μισά (54%) να συμβαίνουν μέσα στις πόλεις.

Σε αυτή τη νέα πραγματικότητα, σημαντικό ρόλο παίζουν τόσο οι θεσμικές παρεμβάσεις όσο και η αλλαγή νοοτροπίας. Ο νέος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας φέρνει αυστηρότερες και πιο στοχευμένες ποινές, δίνοντας έμφαση σε παραβάσεις που σχετίζονται άμεσα με την πρόκληση ατυχημάτων, όπως η χρήση κινητού, η παραβίαση σηματοδότησης και η οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ. Παράλληλα, η ενίσχυση των ελέγχων φαίνεται να συμβάλλει ήδη στη βελτίωση της συνολικής εικόνας.

Μέσα σε αυτό το ευρύτερο πλαίσιο προσπάθειας για ασφαλέστερους δρόμους, ξεχωρίζουν και πρωτοβουλίες που στοχεύουν στην πρόληψη και την εκπαίδευση. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το Safe Roads project της Hellas Direct, το οποίο τον Μάρτιο του 2026 αναγνωρίστηκε από τον Ευρωπαϊκό Χάρτη Οδικής Ασφάλειας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ως Good Practice of the Month.

Η διάκριση αυτή έρχεται σε μια περίοδο όπου η ανάγκη για πρακτικές λύσεις είναι πιο επιτακτική από ποτέ και επιβεβαιώνει τη σημασία δράσεων που μετατρέπουν τη θεωρία σε πράξη. Μέσω του Safe Roads project, ξαναβάφτηκαν, έως το τέλος του 2025, περισσότερες από 1.800 διαβάσεις έξω από σχολεία σε πάνω από 100 δήμους σε όλη τη χώρα. Παράλληλα περισσότεροι από 20.000 μαθητές είχαν την ευκαιρία βιωματικής εκπαίδευσης στην οδική ασφάλεια με τεχνολογία VR.

Στόχος της συγκεκριμένης εκστρατείας είναι η αλλαγή νοοτροπίας από μικρή ηλικία, ώστε τα παιδιά να εξελιχθούν σε πιο υπεύθυνους ενήλικες σε ό,τι αφορά την οδική ασφάλεια.

Συνολικά, η Ελλάδα δείχνει να βρίσκεται σε μια φάση μετάβασης. Τα στοιχεία αποτυπώνουν ξεκάθαρη πρόοδο και αποτελούν ένδειξη ότι κάτι αλλάζει, όμως η απόσταση μέχρι τον στόχο του Vision Zero παραμένει μεγάλη. Η συνέχιση των ελέγχων, η βελτίωση των υποδομών και κυρίως η αλλαγή της οδηγικής συμπεριφοράς θα κρίνουν αν αυτή η θετική πορεία θα αποκτήσει μόνιμο χαρακτήρα.