Το κόλπο των αστυνομικών για να γράφουν τους οδηγούς -Σε ποια ερώτηση δεν πρέπει να απαντήσεις ποτέ
Με τους ελέγχους να έχουν αυξηθεί σημαντικά το τελευταίο διάστημα, οι οδηγοί καλούνται πλέον να γνωρίζουν και τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να συμπεριφέρονται κατά τη διάρκεια ενός τυπικού τροχονομικού ελέγχου.
Τον τελευταίο καιρό, κάτι που θα πρέπει να έχουν συνηθίσει ολοένα και περισσότερο οι οδηγοί είναι η νέα πραγματικότητα που διαμορφώνεται στους ελληνικούς δρόμους, με την οδική ασφάλεια να βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο μιας σειράς σημαντικών παρεμβάσεων.
Η συγκεκριμένη κατεύθυνση αποτυπώνεται σε αρκετές από τις κινήσεις που έχουν γίνει το τελευταίο διάστημα σε θεσμικό και επιχειρησιακό επίπεδο, είτε πρόκειται για τη ραγδαία αύξηση των καμερών στους βασικούς δρόμους της Αθήνας είτε για την ενίσχυση των τροχονομικών ελέγχων και την αυξημένη παρουσία της Αστυνομίας στους δρόμους.
BUY NOW
Φυσικά, η συγκεκριμένη προσπάθεια έχει ως βασικό στόχο την ενίσχυση της οδικής ασφάλειας και τον περιορισμό των παράνομων συμπεριφορών που καταγράφονται καθημερινά, ωστόσο στο πλαίσιο της προσπάθειας αυτής, πολλοί είναι και οι νομοταγείς οδηγοί που μπορεί να βρεθούν αντιμέτωποι με έναν έλεγχο, ακόμη και όταν θεωρούν ότι τηρούν κανονικά τους κανόνες.
Σε αυτές τις συνθήκες, λοιπόν, είναι ιδιαίτερα σημαντικό για κάθε οδηγό να γνωρίζει πώς πρέπει να συμπεριφερθεί, τόσο ώστε ο έλεγχος να ολοκληρωθεί όσο το δυνατόν πιο ομαλά όσο και για να αποφευχθούν παρεξηγήσεις ή δηλώσεις που μπορεί να δημιουργήσουν περιττές δυσκολίες.
Μάλιστα, γύρω από τους τροχονομικούς ελέγχους έχει δημιουργηθεί εδώ και χρόνια η συζήτηση για τον τρόπο με τον οποίο οι αστυνομικοί πραγματοποιούν τις πρώτες ερωτήσεις προς έναν οδηγό που έχει σταματήσει. Μία από τις πλέον χαρακτηριστικές είναι η γνωστή ερώτηση: «Γνωρίζετε για ποιο λόγο σας σταμάτησα;»
Η συγκεκριμένη ερώτηση δεν σημαίνει αυτομάτως ότι ο αστυνομικός επιχειρεί να «παγιδεύσει» τον οδηγό, μπορεί όμως να λειτουργήσει ως ένας τρόπος για να καταλάβει πώς αντιλαμβάνεται ο ίδιος ο οδηγός την κατάσταση και αν γνωρίζει ή αναγνωρίζει κάποια παράβαση που ενδέχεται να έχει προηγηθεί.
Ένας οδηγός που γνωρίζει ότι έχει παραβιάσει κάποιον κανόνα μπορεί, υπό την πίεση της στιγμής, να απαντήσει αυθόρμητα και να αναφέρει ο ίδιος τι θεωρεί ότι έκανε λάθος. Από την άλλη, ένας αγχωμένος οδηγός που δεν έχει διαπράξει κάποια παράβαση μπορεί επίσης να δώσει μια βιαστική ή αντιφατική απάντηση που μπορεί και να τον ενοχοποιεί, ακριβώς επειδή δεν είναι συνηθισμένος στη διαδικασία του ελέγχου.
Παράλληλα, η ερώτηση αυτή χρησιμοποιείται καθώς η συμπεριφορά του οδηγού κατά τη διάρκεια του ελέγχου μπορεί να δώσει στις Αρχές και άλλα στοιχεία. Για παράδειγμα, το άγχος, η νευρικότητα ή ένας ασυνήθιστος τρόπος ομιλίας δεν αποτελούν από μόνοι τους απόδειξη κάποιας παράβασης, μπορούν όμως να οδηγήσουν σε περισσότερες ερωτήσεις ή σε πιο αναλυτικό έλεγχο, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν και άλλα αντικειμενικά στοιχεία που δημιουργούν υποψίες.
Για παράδειγμα, όταν υπάρχουν ενδείξεις ότι ένας οδηγός μπορεί να βρίσκεται υπό την επήρεια αλκοόλ ή άλλης ουσίας, η στάση, η συμπεριφορά και οι απαντήσεις του μπορεί να αποτελέσουν μέρος της συνολικής εικόνας που αξιολογούν οι αστυνομικοί, χωρίς φυσικά μια απλή νευρικότητα να αρκεί από μόνη της για να αποδειχθεί οποιαδήποτε παράβαση.
Σε κάθε περίπτωση, οι ειδικοί τονίζουν ότι η σωστή συμπεριφορά κατά τη διάρκεια ενός τροχονομικού ελέγχου είναι η ψυχραιμία και η συνεργασία με τους αστυνομικούς. Πρακτικά, ο οδηγός οφείλει μεν να ακολουθεί τις νόμιμες υποδείξεις των αστυνομικών και να παρέχει τα στοιχεία που απαιτούνται, χωρίς όμως να μετατρέπει μόνος του τη διαδικασία ελέγχου σε μια μίνι ανάκριση την οποία καλείται να βγάλει εις πέρας.
Ιδιαίτερα σημαντικό είναι, λοιπόν, να μην απαντά κανείς βιαστικά σε μια ερώτηση όπως «γνωρίζετε γιατί σας σταμάτησα;», όταν πραγματικά δεν γνωρίζει για ποιο λόγο έγινε ο έλεγχος. Νομικά, άλλωστε, δεν προκύπτει λόγος να προσπαθεί ο οδηγός να «μαντέψει» τι έχει διαπιστώσει ο αστυνομικός ούτε να κάνει την δουλεία του οργάνου πιο εύκολη, αναζητώντας μόνος του μια πιθανή παράβαση.
Μια ψύχραιμη και ουδέτερη απάντηση, όπως ότι δεν γνωρίζει τον λόγο και θα ήθελε να ενημερωθεί σχετικά, μπορεί να είναι σαφώς προτιμότερη από μια αυθόρμητη αναφορά σε κάτι που μπορεί να έχει κάνει ή να θεωρεί ότι έκανε.
Φυσικά, αυτό δεν σημαίνει ότι ο οδηγός θα πρέπει να είναι αγενής, επιθετικός ή αρνητικός απέναντι στον έλεγχο. Μια τέτοια συμπεριφορά δεν προσφέρει τίποτα και είναι πιθανό να δυσκολέψει ακόμη περισσότερο μια διαδικασία που υπό φυσιολογικές συνθήκες μπορεί να ολοκληρωθεί μέσα σε λίγα λεπτά. Το ζητούμενο είναι ο οδηγός να διατηρήσει την ψυχραιμία του, να συνεργαστεί με τις Αρχές και να απαντά με ακρίβεια σε όσα πραγματικά γνωρίζει, χωρίς να προσπαθεί να δώσει απαντήσεις που δεν είναι απαραίτητες.
