Γιατί τρέμει ο κινητήρας του αυτοκινήτου μου, πότε αυτό είναι φυσιολογικό και πότε αποτελεί ένδειξη σοβαρότερου προβλήματος.

Ο κινητήρας αποτελεί την «καρδιά» του αυτοκινήτου, καθώς παράγει τη μηχανική ενέργεια που εξασφαλίζει την κίνηση του οχήματος.

Πρόκειται για ένα εξαιρετικά σύνθετο σύστημα, το οποίο αποτελείται από πιστόνια, κυλίνδρους, στροφαλοφόρο άξονα και πλήθος ακόμη επιμέρους εξαρτημάτων που λειτουργούν με απόλυτο συγχρονισμό ώστε να επιτυγχάνεται ομαλή και αποδοτική λειτουργία.

Μια αναπόφευκτη αλλά απολύτως φυσιολογική συνέπεια της καύσης και της μετατροπής του καυσίμου σε μηχανική ενέργεια είναι οι κραδασμοί. Ένα ελαφρύ τρέμουλο του κινητήρα, ιδιαίτερα στο ρελαντί ή σε χαμηλές στροφές, θεωρείται φυσιολογικό και στις περισσότερες περιπτώσεις δεν αποτελεί λόγο ανησυχίας.

Για τον λόγο αυτό, άλλωστε, οι κατασκευαστές δοκιμάζουν και εξελίσσουν συνεχώς λύσεις που μειώνουν τις δονήσεις, ώστε το αυτοκίνητο να παραμένει πολιτισμένο, άνετο και να μην μεταφέρει ανεπιθύμητους κραδασμούς σε οδηγό και επιβάτες.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, λοιπόν, η εμφάνιση ήπιων κραδασμών εντάσσεται στα φυσιολογικά όρια λειτουργίας ενός κινητήρα. Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις όπου οι κραδασμοί γίνονται πιο έντονοι από ό,τι έχουμε συνηθίσει, με αποτέλεσμα να παρατηρείται μια σαφής μεταβολή στη συμπεριφορά του κινητήρα και μια κατάσταση που μπορεί να υποκρύπτει κάποιο πρόβλημα και χρήζει διερεύνησης.

Σύμφωνα με τους ειδικούς, δεν υπάρχει μία καθολική αιτία που προκαλεί αυξημένους κραδασμούς, καθώς το φαινόμενο μπορεί να οφείλεται σε πληθώρα παραγόντων, άλλους λιγότερο και άλλους περισσότερο σοβαρούς.

Ένας από τους συνηθέστερους λόγους είναι η αστοχία στην ανάφλεξη. Όταν σε έναν ή περισσότερους κυλίνδρους δεν παράγεται σωστά η σπίθα, η καύση δεν ολοκληρώνεται όπως πρέπει και ο στροφαλοφόρος άξονας δεν περιστρέφεται ομαλά. Το πρόβλημα αυτό συνήθως δεν ακινητοποιεί το όχημα, αλλά μπορεί να προκαλέσει έντονες δονήσεις, απώλεια ισχύος, αυξημένη κατανάλωση καυσίμου και, σε πιο σοβαρές περιπτώσεις, φθορά στον καταλύτη.

Άλλη συχνή αιτία είναι οι διαρροές αέρα. Το μείγμα καύσης βασίζεται σε μια συγκεκριμένη αναλογία αέρα και καυσίμου, την οποία ρυθμίζει με ακρίβεια η ECU. Αν εισέλθει περισσότερος αέρας από τον προβλεπόμενο, η καύση διαταράσσεται και ο κινητήρας αρχίζει να τρέμει.

Τέτοιες διαρροές εντοπίζονται συνήθως σε χαλαρούς ή φθαρμένους σωλήνες, σε ραγισμένο σώμα πεταλούδας ή, σε παλαιότερα οχήματα, στο καρμπυρατέρ. Συχνά, μάλιστα, το σύστημα διαχείρισης κινητήρα ανιχνεύει το πρόβλημα και ενεργοποιεί τη λυχνία βλάβης στον πίνακα οργάνων.

Ιδιαίτερη σημασία έχουν και τα μπεκ καυσίμου. Τα μπεκ είναι υπεύθυνα για τον ακριβή ψεκασμό καυσίμου σε κάθε κύλινδρο, τη σωστή στιγμή του κύκλου καύσης. Αν κάποιο μπεκ δεν λειτουργεί σωστά, είτε λόγω φθοράς είτε λόγω βουλώματος, η παροχή καυσίμου γίνεται ανομοιόμορφη, με αποτέλεσμα έντονες δονήσεις, κυρίως στο ρελαντί, αλλά και ασταθή απόκριση κατά την επιτάχυνση. Συχνά, η αιτία εντοπίζεται σε κακής ποιότητας ή μολυσμένο καύσιμο, το οποίο αφήνει επικαθίσεις στο μπεκ και περιορίζει την απόδοσή του.

Σημαντικό ρόλο στους κραδασμούς παίζουν και τα σινεμπλόκ ή βάσεις του κινητήρα. Τα εξαρτήματα αυτά στηρίζουν τον κινητήρα στο πλαίσιο του αυτοκινήτου και ταυτόχρονα απορροφούν δονήσεις και θόρυβο, επιτρέποντας μικρές ελεγχόμενες κινήσεις χωρίς αυτές να μεταφέρονται στο αμάξωμα. Όταν τα σινεμπλόκ φθαρούν ή αστοχήσουν, οι κραδασμοί γίνονται άμεσα αντιληπτοί, ενώ συχνά συνοδεύονται από αίσθηση ότι ο κινητήρας «παίζει» μέσα στον χώρο του κινητήρα, ειδικά σε απότομα φρεναρίσματα, έντονη επιτάχυνση ή αλλαγές κατεύθυνσης.

Ένας ακόμη παράγοντας που μπορεί να προκαλέσει τρέμουλο είναι η πεταλούδα του γκαζιού. Πρόκειται για το εξάρτημα που ρυθμίζει την ποσότητα αέρα που εισέρχεται στον κινητήρα και συνδέεται με το πεντάλ του γκαζιού, είτε μηχανικά είτε ηλεκτρονικά. Αν η πεταλούδα παρουσιάσει βλάβη , επηρεάζεται άμεσα η αναλογία αέρα στο μείγμα καύσης, με αποτέλεσμα ασταθή λειτουργία του κινητήρα και κραδασμούς, παρόμοιους με αυτούς που προκαλούν οι διαρροές αέρα.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και στον ιμάντα χρονισμού ή στην καδένα. Το σύστημα αυτό εξασφαλίζει τον απόλυτο συγχρονισμό ανάμεσα στον στροφαλοφόρο και τους εκκεντροφόρους άξονες, ώστε οι βαλβίδες και ο σπινθήρας να λειτουργούν με ακρίβεια χιλιοστού. Αν ο ιμάντας ή η καδένα είναι φθαρμένα, κακορυθμισμένα ή παρουσιάζουν ολίσθηση, ο χρονισμός διαταράσσεται και ένα από τα σημάδια που αντιλαμβάνεται ο οδηγός είναι το τρέμουλο και η ανομοιόμορφη λειτουργία του κινητήρα. Φυσικά, το εν λόγω ζήτημα χρήζει άμεσης περίθαλψης.

Τέλος, ένας συχνά παραγνωρισμένος αλλά κρίσιμος παράγοντας που επηρεάζει τις δονήσεις του οχήματος σχετίζονται με τον αποσβεστήρα κραδασμών του στροφαλοφόρου. Το εξάρτημα αυτό τοποθετείται στο εμπρός μέρος του κινητήρα και μειώνει τις στρεπτικές ταλαντώσεις του στροφαλοφόρου άξονα, προστατεύτοντας το σύνολο του κινητήρα από φθορές. Αποτελείται συνήθως από μεταλλικά μέρη με ελαστικό υλικό ανάμεσά τους και όταν φθαρεί ή καταστραφεί, οι κραδασμοί γίνονται έντονοι και άμεσα αισθητοί.