To τεράστιο κοίτασμα-«θησαυρός» σώζει την Ευρώπη από τους Κινέζους -Γιατί πανηγυρίζουν στη Γηραιά ήπειρο
Το μεγαλύτερο κοίτασμα σπάνιων γαιών της Ευρώπης μπορεί να αποτελέσει ένα από τα σημαντικότερα «όπλα» στην προσπάθεια εξασφάλισης κρίσιμων πρώτων υλών για την κατασκευή ηλεκτρικών αυτοκινήτων.
Η μετάβαση στην εποχή της ηλεκτροκίνησης δεν αλλάζει μόνο τα αυτοκίνητα που κυκλοφορούν στους δρόμους, αλλά και τις πρώτες ύλες που αποκτούν στρατηγική σημασία για την αυτοκινητοβιομηχανία.Οι σπάνιες γαίες βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο αυτής της νέας πραγματικότητας, καθώς ορισμένα από τα στοιχεία που ανήκουν σε αυτή την κατηγορία είναι απαραίτητα για την κατασκευή ισχυρών μόνιμων μαγνητών, οι οποίοι χρησιμοποιούνται σε πολλούς από τους ηλεκτροκινητήρες των σύγχρονων ηλεκτρικών αυτοκινήτων.
Για την Ευρώπη, ωστόσο, υπάρχει ένα σημαντικό πρόβλημα. Η ήπειρος παραμένει σε πολύ μεγάλο βαθμό εξαρτημένη από την Κίνα για την προμήθεια και επεξεργασία αυτών των κρίσιμων πρώτων υλών, γεγονός που έχει μετατρέψει την αναζήτηση ευρωπαϊκών κοιτασμάτων σε ζήτημα στρατηγικής σημασίας.
BUY NOW
Υπάρχουν διάφορα κοιτάσματα που έχουν εντοπιστεί σε διαφορετικές χώρες, όμως αυτό που τραβάει τα βλέμματα βρίσκεται στη Νορβηγία, με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία να είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικά. Ο λόγος για το Fen Carbonatite Complex, στην περιοχή Telemark της Νορβηγίας, το οποίο σύμφωνα με τη Rare Earths Norway αποτελεί πλέον μακράν το μεγαλύτερο τεκμηριωμένο κοίτασμα σπάνιων γαιών στην Ευρώπη.
Η τελευταία εκτίμηση των ορυκτών πόρων, η οποία πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με τον διεθνή κώδικα JORC από τη WSP Norge, ανεβάζει τη συνολική ποσότητα οξειδίων σπάνιων γαιών (TREO) στις κατηγορίες Indicated και Inferred στους 15,9 εκατομμύρια τόνους. Για να υπάρξει όσο το δυνατόν ακριβέστερη εικόνα του μεγέθους και της σύστασης του κοιτάσματος, έχουν αναλυθεί συνολικά περίπου 30.000 μέτρα πυρήνων γεωτρήσεων, εκ των οποίων τα 10.000 μέτρα προήλθαν από τις πρόσθετες γεωτρήσεις που πραγματοποιήθηκαν το 2025.
Για την αυτοκινητοβιομηχανία, όμως, το πραγματικό ενδιαφέρον δεν βρίσκεται μόνο στο εντυπωσιακό μέγεθος του κοιτάσματος, αλλά κυρίως στο τι υπάρχει μέσα σε αυτό. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Rare Earths Norway, η αναλογία των οξειδίων νεοδυμίου και πρασεοδυμίου (NdPr) μπορεί μέσω της επιλεκτικής αξιοποίησης του κοιτάσματος να αυξηθεί από περίπου 17% σε 19% του συνόλου των οξειδίων σπάνιων γαιών.
Πρόκειται για δύο ιδιαίτερα σημαντικά στοιχεία, καθώς χρησιμοποιούνται στην παραγωγή μόνιμων μαγνητών υψηλής απόδοσης, οι οποίοι με τη σειρά τους αποτελούν βασικό εξάρτημα πολλών ηλεκτροκινητήρων που χρησιμοποιούνται στα ηλεκτρικά αυτοκίνητα. Οι συγκεκριμένες πρώτες ύλες θεωρούνται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ιδιαίτερα κρίσιμες λόγω του υψηλού κινδύνου που παρουσιάζει η αλυσίδα εφοδιασμού τους, ενώ πέρα από την ηλεκτροκίνηση χρησιμοποιούνται επίσης στην παραγωγή ανεμογεννητριών και σε εφαρμογές της αμυντικής βιομηχανίας.
Αυτό ακριβώς είναι που μετατρέπει το Fen από ένα μεγάλο μεταλλευτικό project σε ένα στρατηγικό περιουσιακό στοιχείο για την Ευρώπη. Η σημασία του γίνεται ακόμη μεγαλύτερη αν αναλογιστεί κανείς ότι, σύμφωνα με τον CEO του EIT RawMaterials, Bernd Schäfer, σήμερα η Ευρώπη παραμένει κατά 98% εξαρτημένη από μία και μόνο πηγή όσον αφορά τους μαγνήτες σπάνιων γαιών, κάτι που ενισχύει την ανάγκη δημιουργίας μιας ευρωπαϊκής αλυσίδας παραγωγής που θα ξεκινά από την εξόρυξη και θα φτάνει μέχρι τον τελικό μαγνήτη.
Μάλιστα, στόχος της Rare Earths Norway δεν είναι μόνο η εξόρυξη, αλλά η συμβολή στη δημιουργία μιας ευρωπαϊκής αλυσίδας «mine-to-magnet», ώστε ένα μεγαλύτερο μέρος της διαδικασίας, από την πρώτη ύλη μέχρι τον μαγνήτη που μπορεί τελικά να χρησιμοποιηθεί σε έναν ηλεκτροκινητήρα, να πραγματοποιείται εντός Ευρώπης.
Ταυτόχρονα, η Rare Earths Norway αναπτύσσει το λεγόμενο «Invisible Mine», ένα μοντέλο υπόγειας εκμετάλλευσης που, σύμφωνα με την εταιρεία, έχει σχεδιαστεί ώστε να περιορίζει το περιβαλλοντικό αποτύπωμα και τις ανάγκες απόθεσης υλικών, ενώ εκτιμάται ότι μπορεί να περιορίσει και το κόστος σε σύγκριση με τις συμβατικές μεθόδους εξόρυξης.
