Σταθερά στο επίκεντρο βρίσκεται τον τελευταίο καιρό το θέμα της οδήγησης των ηλικιωμένων οδηγών και η πιθανή απαγόρευση της, με την Ευρωπαϊκή Ένωση να εξετάζει συνεχώς νέα μέτρα προς αυτή την κατεύθυνση.
Το πλαίσιο της οδικής ασφάλειας στην Ευρώπη βρίσκεται σε περίοδο μεγάλων αλλαγών την τελευταία περίοδο, με τις Βρυξέλλες να προωθούν όλο και πιο έντονα ένα συνολικό σχέδιο εκσυγχρονισμού των κανόνων της κυκλοφορίας στους δρόμους, θέλοντας από τη μια να μειώσουν τα τροχαία και από την άλλη να προσαρμόσουν την επικείμενη νομοθεσία στα νέα δεδομένα που διαμορφώνονται στους ευρωπαϊκούς δρόμους.
Σε αυτόν τον άξονα, τα τελευταία χρόνια έχουν ήδη δρομολογηθεί σημαντικές μεταρρυθμίσεις που αφορούν τις άδειες οδήγησης, τους ελέγχους των οδηγών και τις διαδικασίες ανανέωσής τους, ενώ πλέον στο επίκεντρο των συζητήσεων βρίσκεται και το ζήτημα της οδήγησης από άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, ένα θέμα που εξακολουθεί να διχάζει τόσο τους ειδικούς όσο και την κοινή γνώμη.
BUY NOW
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έρχονται στην δημοσιότητα, μάλιστα, δεν είναι λίγες οι προτάσεις που έχουν κατατεθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο για αυστηρότερους ελέγχους ή διαφοροποιημένες διαδικασίες ανανέωσης των διπλωμάτων μετά από μια συγκεκριμένη ηλικία, καθώς τα στοιχεία που εξετάζουν οι αρμόδιοι φορείς συνδέουν τη φυσική και γνωστική φθορά με αυξημένους κινδύνους στην οδήγηση.
Μια εκ των πιο σημαντικών έγινε στην Ισπανία, η οποία έδειξε πως τα σοβαρά τροχαία ατυχήματα στα οποία εμπλέκονται ηλικιωμένοι οδηγοί έχουν αυξηθεί κατακόρυφα τα τελευταία χρόνια.Ειδικότερα, κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026 καταγράφηκαν 356 σοβαρά περιστατικά, έναντι 160 την αντίστοιχη περίοδο του 2020, γεγονός που αντιστοιχεί σε υπερδιπλασιασμό των σχετικών συμβάντων.
Η ίδια έρευνα δε καταγραφεί αύξηση κατά 71% στους θανάτους ηλικιωμένων από τροχαία δυστυχήματα, ενώ σημαντική είναι και η άνοδος των σοβαρών τραυματισμών. Ταυτόχρονα, επισημαίνονται και οι λόγοι, με τα στοιχεία να δείχνουν ότι σε αρκετές περιπτώσεις τα ατυχήματα συνδέονται με μειωμένη προσοχή, καθυστερημένα αντανακλαστικά ή δυσκολία εκτίμησης των συνθηκών κυκλοφορίας από τους ηλικιωμένους οδηγούς.
Σε αυτό το περιβάλλον, οι πληροφορίες λένε πως η Ευρωπαϊκή Ένωση παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και εξετάζει διάφορα σενάρια για το μέλλον των αδειών οδήγησης στις μεγαλύτερες ηλικίες.
Αν και δεν υπάρχει μέχρι στιγμής κάποια οριστική απόφαση για γενική αφαίρεση διπλωμάτων, στο τραπέζι βρίσκονται σίγουρες προτάσεις που προβλέπουν μικρότερη διάρκεια ισχύος των αδειών για οδηγούς άνω συγκεκριμένου ηλικιακού ορίου, άλλα και συχνότερους ιατρικούς ελέγχους που μπορούν όλο και πιο εύκολα να οδηγήσουν σε οριστική απώλεια διπλώματος.
Σύμφωνα με τις τελευταίες ευρωπαϊκές συζητήσεις, τα κράτη-μέλη θα μπορούν να μειώνουν τη διάρκεια ισχύος της άδειας οδήγησης για άτομα ηλικίας άνω των 65 ετών, επιβάλλοντας συχνότερες ιατρικές εξετάσεις ανάλογα με τις εθνικές πολιτικές που θα επιλέξουν να εφαρμόσουν.
Παράλληλα, εξετάζεται το ενδεχόμενο οι οικογενειακοί γιατροί να έχουν τη δυνατότητα ή ακόμη και την υποχρέωση να ενημερώνουν τις αρμόδιες αρχές όταν διαπιστώνουν προβλήματα υγείας που ενδέχεται να επηρεάζουν την ασφαλή οδήγηση, με ποινικές συνέπειες σε περίπτωση που αποκρύψουν ή δεν ελέγξουν επαρκώς κάτι.
Το ενδιαφέρον των ειδικών επικεντρώνεται κυρίως στην όραση, στη γνωστική λειτουργία και στην καρδιαγγειακή κατάσταση των οδηγών, παράγοντες που θεωρούνται καθοριστικοί για την ασφαλή συμμετοχή στην κυκλοφορία.
Ένα ακόμη χαρακτηριστικό παράδειγμα της νέας τάσης αποτελεί το Ηνωμένο Βασίλειο, όπου βρίσκεται υπό εξέταση η καθιέρωση υποχρεωτικών τεστ οπτικής οξύτητας για όλους τους οδηγούς άνω των 70 ετών. Οι εξετάσεις θα επαναλαμβάνονται ανά τριετία και σε περιπτώσεις σοβαρής μείωσης της όρασης οι αρχές θα μπορούν να αρνούνται την ανανέωση της άδειας οδήγησης.
Σε κάθε περίπτωση, και στην χώρα μας έχουν ληφθεί μέτρα προς αυτή την κατεύθυνση, αφού προβλέπεται υποχρεωτική ανανέωση της άδειας οδήγησης για τους οδηγούς άνω των 65 ετών κάθε 3 χρόνια και κάθε 2 χρόνια μετά τα 80, με ειδικές εξετάσεις πιστοποιήσης της υγείας.
Σημειώνεται πως στην Ελλάδα εφαρμόζεται επίσης η λογική των περιορισμών, όπου οι οδηγοί που αξιολογούνται ως μη ικανοί ως προς μια παράμετρο και έχουν κάποιο ιατρικό θέμα, τότε λαμβάνουν μεν δίπλωμα, άλλα χωρίς να ισχύει σε όλες τις συνθήκες.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η οδήγηση μόνο κατά τη διάρκεια της ημέρας, και αναγράφεται με τον κωδικό «05.01». Ο βασικός λόγος που μπορεί να επιβληθεί ένας τέτοιος περιορισμός αφορά σε προβλήματα όρασης που καθιστούν επιτακτική την αποφυγή της οδήγησης κατά τις νυχτερινές ώρες.
Άλλοι περιορισμοί μπορεί να είναι η οδήγηση μόνο εντός μιας συγκεκριμένης ακτίνας χιλιομέτρων από τον τόπο κατοικίας του κατόχου της αδείας ή μόνον εντός της πόλης/περιφέρειας (κωδικός 05.02), η οδήγηση χωρίς συνεπιβάτες (05.03) και η οδήγηση με ταχύτητα έως συγκεκριμένα χλμ./ώρα.
