Πρόστιμο έως 700 ευρώ σε όσους έχουν το λάθος δίπλωμα οδήγησης -Τι πρέπει να ελέγξουν όλοι οι οδηγοί
Η κατοχή άδειας οδήγησης δεν σημαίνει ότι μπορούμε να οδηγήσουμε οποιοδήποτε όχημα, αφού συνοδεύεται από συγκεκριμένους περιορισμούς, ενώ σημαντικό ρόλο παίζουν τόσο η ισχύς όσο και οι ειδικοί κωδικοί που αναγράφονται στο δίπλωμα.
Το δίπλωμα οδήγησης αποτελεί για τους περισσότερους το πρώτο βήμα προς την ανεξαρτησία και την ελευθερία των μετακινήσεων. Ωστόσο, η κατοχή του δεν σημαίνει ότι ο οδηγός μπορεί να βρεθεί νόμιμα πίσω από το τιμόνι οποιουδήποτε οχήματος. Η άδεια οδήγησης συνοδεύεται από συγκεκριμένους όρους, προϋποθέσεις και περιορισμούς που προβλέπονται από το π.δ. 51/2012, ενώ η παράβασή τους επισύρει αυστηρές διοικητικές αλλά και ποινικές κυρώσεις.
Σύμφωνα με το άρθρο 98 παρ. 4 του νέου Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, όποιος οδηγεί χωρίς να κατέχει την κατάλληλη άδεια οδήγησης για το συγκεκριμένο όχημα διαπράττει παράβαση κατηγορίας Ε4. Εκτός από το χρηματικό πρόστιμο, προβλέπεται αφαίρεση της άδειας οδήγησης για έναν χρόνο, εφόσον υπάρχει, καθώς και αφαίρεση των στοιχείων κυκλοφορίας του οχήματος για 30 ημέρες.
BUY NOW
Συγκεκριμένα, για την οδήγηση μοτοσικλέτας, το δίπλωμα χωρίζεται σε τέσσερις βασικές κατηγορίες, οι οποίες καθορίζουν τι μπορεί να οδηγήσει νόμιμα ο κάθε αναβάτης. Η κατηγορία ΑΜ αφορά μοτοποδήλατα και ελαφρά τετράκυκλα, η Α1 μοτοσικλέτες έως 125 κ.εκ. με μέγιστη ισχύ 11 kW, η Α2 μοτοσικλέτες με μέγιστη ισχύ 35 kW, ενώ η κατηγορία Α καλύπτει όλες τις μοτοσικλέτες, χωρίς περιορισμό ισχύος.
Αυτό σημαίνει ότι ένας οδηγός με δίπλωμα κατηγορίας Α1 δεν μπορεί να οδηγήσει μοτοσικλέτα που απαιτεί κατηγορία Α2 ή Α. Αντίστοιχα, ένας κάτοχος άδειας Α2 δεν επιτρέπεται να οδηγήσει μοτοσικλέτα που απαιτεί πλήρη κατηγορία Α. Σε αυτές τις περιπτώσεις, το πρόστιμο ανέρχεται στα 500 ευρώ, όταν ο οδηγός εντοπιστεί να οδηγεί μοτοποδήλατο, μοτοσικλέτα, τρίκυκλο ή τετράκυκλο χωρίς να διαθέτει την κατάλληλη κατηγορία άδειας.
Για τους οδηγούς αυτοκινήτων, το πρόστιμο είναι ακόμη υψηλότερο, καθώς όποιος οδηγεί επιβατικό Ι.Χ. χωρίς να διαθέτει την κατάλληλη κατηγορία άδειας τιμωρείται με 700 ευρώ. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αφορά τους οδηγούς που ρυμουλκούν βαρύτερο τρέιλερ ή τροχόσπιτο χωρίς να διαθέτουν τη σχετική επέκταση της άδειας οδήγησης, όπως ο κοινοτικός κωδικός 96 ή την απαιτούμενη κατηγορία ΒΕ, όπου αυτή απαιτείται. Αντίστοιχα, η ίδια παράβαση διαπιστώνεται όταν κάποιος οδηγεί όχημα που υπερβαίνει τα όρια βάρους της κατηγορίας που κατέχει.
Πέρα από τις κατηγορίες, ιδιαίτερη σημασία έχουν και οι περιοριστικοί κωδικοί που αναγράφονται στο πίσω μέρος της άδειας οδήγησης. Για παράδειγμα, μπορεί να προβλέπεται οδήγηση μόνο κατά τη διάρκεια της ημέρας (05.01), οδήγηση μόνο εντός συγκεκριμένης ακτίνας ή περιοχής (05.02), οδήγηση χωρίς συνεπιβάτες (05.03), περιορισμός στη μέγιστη επιτρεπόμενη ταχύτητα (05.04), υποχρεωτική συνοδεία κατόχου άδειας οδήγησης (05.05), απαγόρευση κυκλοφορίας σε αυτοκινητόδρομο (05.07), απαγόρευση κατανάλωσης αλκοόλ (05.08) ή δικαίωμα οδήγησης αποκλειστικά οχήματος με αυτόματο κιβώτιο ταχυτήτων (078).
Η μη τήρηση των περιορισμών αυτών μπορεί να φέρει τις ίδιες κυρώσεις με την οδήγηση χωρίς την κατάλληλη άδεια οδήγησης, ακόμη κι αν ο οδηγός διαθέτει κανονικά δίπλωμα
Διαφορετική είναι η περίπτωση των οδηγών που υποχρεούνται να χρησιμοποιούν γυαλιά ή άλλου είδους βοηθήματα όρασης. Σύμφωνα με το άρθρο 104 του νέου ΚΟΚ, η παράβαση αυτή δεν αντιμετωπίζεται ως οδήγηση χωρίς κατάλληλη άδεια, αλλά κατατάσσεται στην κατηγορία Ε2-Α, με το πρόστιμο να είναι 150 ευρώ.
Ο νέος ΚΟΚ προβλέπει ακόμη αυστηρότερες συνέπειες όταν οδηγός χωρίς την κατάλληλη άδεια προκαλέσει σοβαρό τροχαίο ατύχημα. Εφόσον από το ατύχημα προκληθεί βαριά σωματική βλάβη, σοβαρές ζημιές σε κοινωφελείς εγκαταστάσεις ή θάνατος, εφαρμόζονται οι διατάξεις του άρθρου 290Α του Ποινικού Κώδικα περί επικίνδυνης οδήγησης.
Παράλληλα, όποιος συλληφθεί να οδηγεί ενώ η άδειά του έχει ήδη αφαιρεθεί τιμωρείται, πέρα από τις διοικητικές κυρώσεις, με φυλάκιση έως δύο έτη και χρηματική ποινή έως 2.000 ευρώ.Σημαντικό είναι επίσης ότι ο παραβάτης που εντοπίζεται να οδηγεί χωρίς άδεια αποκτά δικαίωμα συμμετοχής στις εξετάσεις για τη χορήγηση αρχικής άδειας οδήγησης μόνο μετά την παρέλευση του προβλεπόμενου χρονικού διαστήματος από την ημερομηνία της παράβασης και με την προσκόμιση του αποδεικτικού καταβολής του διοικητικού προστίμου.
Οι οδηγοί θα πρέπει επίσης να ελέγχουν τακτικά και την ημερομηνία λήξης της άδειας οδήγησής τους. Για τις κατηγορίες ΑΜ, Α1, Α2, Α, Β1, Β και ΒΕ η διοικητική ισχύς είναι 15 χρόνια, χωρίς όμως να μπορεί να υπερβαίνει τη συμπλήρωση του 65ου έτους ηλικίας του κατόχου. Αν το δίπλωμα λήξει και δεν ανανεωθεί, ο οδηγός δεν θεωρείται ότι διαθέτει πλέον ισχύουσα άδεια. Ωστόσο, η παράβαση αντιμετωπίζεται διαφορετικά από την οδήγηση χωρίς κατάλληλη κατηγορία.
Σύμφωνα με το άρθρο 99 παρ. 2 του νέου ΚΟΚ, η οδήγηση με ληγμένη άδεια κατατάσσεται στην κατηγορία Ε2-Α, με πρόστιμο 150 ευρώ. Παράλληλα, το έντυπο της άδειας αφαιρείται από τα ελεγκτικά όργανα και αποστέλλεται στην αρμόδια υπηρεσία Μεταφορών, ενώ νέο έντυπο εκδίδεται μόνο μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας ανανέωσης.