Ιδρύθηκε το 1903 και υπήρξε μία από τις πιο καινοτόμες και επιτυχημένες ιταλικές μάρκες των αρχών του 20ού αιώνα. Και τώρα, το όνομα Itala ετοιμάζεται να επιστρέψει στους δρόμους το 2026.

Πρόσφατα, ο όμιλος DR Automobiles ανακοίνωσε την εξαγορά της ιστορικής φίρμας, η οποία πριν από περισσότερα από 100 χρόνια έγραψε με χρυσά γράμματα μερικές από τις πιο λαμπρές σελίδες της ιταλικής μηχανοκίνησης.

Η Itala ιδρύθηκε στο Τορίνο το 1903 από τον Matteo Ceirano, στην καρδιά της πρώτης ιταλικής αυτοκινητοβιομηχανικής ζώνης. Από τα πρώτα της κιόλας βήματα ξεχώρισε για την ποιότητα κατασκευής και το προχωρημένο τεχνικό της όραμα, στοιχεία που της επέτρεψαν να καθιερωθεί γρήγορα ως μία από τις κορυφαίες εθνικές εταιρείες, δεύτερη μόνο πίσω από τη Fiat σε όγκο παραγωγής.

Τα πρώτα μοντέλα, όπως τα 16 HP και 24 HP, σημείωσαν άμεσα επιτυχίες στους αγώνες, χτίζοντας φήμη αντοχής, αξιοπιστίας και υψηλών επιδόσεων.

Σημαντικός σταθμός ήρθε το 1904, όταν η εισροή ισχυρών κεφαλαίων από τη Γένοβα οδήγησε στην ίδρυση της Itala Fabbrica Automobili και στην κατασκευή ενός σύγχρονου εργοστασίου. Τον σχεδιασμό ανέλαβαν κορυφαία ονόματα της εποχής, όπως ο μηχανικός Alberto Balloco, δημιουργώντας αυτοκίνητα που καθόρισαν μια ολόκληρη εποχή.

Ανάμεσά τους ξεχώρισε η Itala 100 HP, πρωταγωνίστρια των αγώνων του 1905, η οποία κατέκτησε το Coppa Florio απέναντι σε αντιπάλους όπως τα εργοστασιακά Fiat. Το 1906 αποτέλεσε χρονιά οριστικής καταξίωσης με τη νίκη στην πρώτη διεξαγωγή του Targa Florio, ενώ το 1907 η Itala πέρασε στη σφαίρα του θρύλου.

O αγώνας Πεκίνο-Παρίσι, τον οποίο κέρδισε ο πρίγκιπας Scipione Borghese με μια Itala 35/45 HP, ήταν ένας αγωνιστικός άθλος, που καθιέρωσε την εταιρεία οριστικά. Το ρεπορτάζ του Luigi Barzini στην Corriere della Sera διέδωσε το όνομα Itala σε όλο τον κόσμο, ενισχύοντας κατακόρυφα το κύρος της μάρκας.

Στα χρόνια πριν από τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, η Itala αντιπροσώπευε την αφρόκρεμα της ιταλικής βιομηχανίας: μεγάλη γκάμα προϊόντων, διεθνές δίκτυο πωλήσεων και πρωτοποριακές τεχνικές λύσεις, όπως οι αθόρυβοι και εκλεπτυσμένοι κινητήρες “avalve”, χωρίς μηχανικές βαλβίδες.

Οι κινητήρες αυτοί προσέφεραν έως και 25% υψηλότερη απόδοση σε σχέση με τους ανταγωνιστές της εποχής, όμως ήταν εξαιρετικά ακριβοί στην παραγωγή. Και ακριβώς αυτή η αδιάκοπη αναζήτηση της τεχνικής τελειότητας, σε συνδυασμό με ολοένα και πιο εύθραυστη οικονομική διαχείριση, άρχισε να κλονίζει την ισορροπία της εταιρείας.

Ο Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος έφερε μια δραματική καμπή στην ιστορία της εταιρεία. Η στροφή στην παραγωγή αεροπορικών κινητήρων υπό την άδεια της Hispano-Suiza απαίτησε τεράστιες επενδύσεις, οι οποίες δεν καλύφθηκαν από τις κρατικές παραγγελίες, που μειώθηκαν απότομα μετά τον πόλεμο.

Στο Μεσοπόλεμο, παρά τα κομψά και ποιοτικά μοντέλα όπως τα 50, 51 και το πολυτελές εξακύλινδρο 55, η Itala δυσκολεύτηκε να προσαρμοστεί σε μια αγορά που είχε αλλάξει ριζικά.

Τη δεκαετία του 1920, η προσπάθεια αναβίωσης ήρθε μέσω κρατικής παρέμβασης και της άφιξης του Giulio Cesare Cappa, ο οποίος σχεδίασε την εκλεπτυσμένη Itala 61 - τεχνολογικά προηγμένη, αλλά υπερβολικά ακριβή για μαζική παραγωγή.

Παράλληλα γεννήθηκαν και οραματικά project, όπως τα μονοθέσια 11 και 15, πραγματικά κοσμήματα μηχανικής που έμειναν όμως στο στάδιο του πρωτοτύπου. Τα οικονομικά προβλήματα εντάθηκαν, οδηγώντας στη συγχώνευση του 1929 με τη Società Anonima Officine Metallurgiche e Meccaniche di Tortona και σε διαδοχικές συμφωνίες, ενώ και οι τελευταίες προσπάθειες της «νέας» Itala SACA στις αρχές της δεκαετίας του ’30 δεν κατάφεραν να αναστρέψουν την πορεία.

Το 1934, η αυλαία έπεσε οριστικά για αυτή που πολλοί αποκαλούσαν «την άλλη Fiat» - μια μάρκα ικανή να προβλέψει το μέλλον, αλλά τελικά να λυγίσει από τις ίδιες της τις δομικές αδυναμίες. Μέχρι σήμερα, όπου η επιστροφή της Itala το 2026 υπό την ομπρέλα του ομίλου DR Automobiles φέρνει ξανά στο φως μια ιστορία καινοτομίας, επικών επιτυχιών και απεριόριστης φιλοδοξίας.