Οι αυστηρότεροι κανονισμοί εκπομπών ρύπων επαναφέρουν τη συζήτηση για το μέλλον των παλαιότερων οχημάτων.

Κάθε φορά που η Ευρωπαϊκή Ένωση σφίγγει τον κλοιό γύρω από τις εκπομπές ρύπων, οι πρώτοι που φαίνεται να μπαίνουν στο στόχαστρο είναι οι ιδιοκτήτες παλαιότερων μοντέλων, κι όχι άδικα, αφού τα τελευταία χρόνια κάθε νέα περιβαλλοντική συζήτηση συνοδεύεται από φήμες, σενάρια και φόβους για επιπλέον ελέγχους, νέες υποχρεώσεις και αυξημένο κόστος χρήσης.

Στα τέλη του προηγούμενου έτους, η ευρωπαϊκή συζήτηση φούντωσε ξανά με αφορμή ένα σενάριο που προέβλεπε υποχρεωτικούς ετήσιους τεχνικούς ελέγχους για οχήματα άνω των 10 ετών. Το ενδεχόμενο αυτό προκάλεσε έντονες αντιδράσεις, ειδικά σε χώρες με μεγάλο μέσο όρο ηλικίας στόλου. Τελικά, οι υπουργοί Μεταφορών των κρατών-μελών της ΕΕ απέρριψαν την πρόταση, κρίνοντας ότι μια τέτοια αλλαγή θα επιβάρυνε δυσανάλογα τους οδηγούς χωρίς να προσφέρει ουσιαστικό όφελος στην οδική ασφάλεια.

Η θέση που επικράτησε βασίστηκε στο απλό αλλά κρίσιμο επιχείρημα ότι τα σοβαρά τροχαία ατυχήματα σπάνια οφείλονται σε τεχνικές βλάβες. Αντίθετα, ο ανθρώπινος παράγοντας παραμένει μακράν η βασική αιτία. Με άλλα λόγια, το πρόβλημα δεν είναι τόσο η ηλικία του αυτοκινήτου, όσο ο τρόπος που οδηγείται και συντηρείται.

Παράλληλα, επισημάνθηκε ότι το ισχύον σύστημα περιοδικών τεχνικών ελέγχων, το οποίο είναι ανά διετία στις περισσότερες χώρες της ΕΕ, είναι επαρκές για να εντοπίζει προβλήματα που σχετίζονται με την ασφάλεια, χωρίς να μετατρέπεται σε οικονομική «τιμωρία» για όσους διατηρούν παλαιότερα οχήματα σε καλή κατάσταση.

Αν υπάρχει ένα σημείο που συνεχίζει να προκαλεί ανησυχία, αυτό αφορά τις εκπομπές ρύπων και ειδικότερα τα αιωρούμενα σωματίδια. Σύμφωνα με στοιχεία οργανισμών τεχνικών ελέγχων, τα περισσότερα ερωτηματικά εντοπίζονται στα πετρελαιοκίνητα οχήματα παλαιότερης τεχνολογίας, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι τα βενζινοκίνητα με άμεσο ψεκασμό μένουν εκτός κάδρου.

Στην ευρωπαϊκή αγορά κυκλοφορούν δεκάδες εκατομμύρια αυτοκίνητα που πληρούν τις προδιαγραφές Euro 5 και Euro 6. Το πρόβλημα ξεκινά από το ενδεχόμενο να επιχειρηθεί η εφαρμογή νεότερων μεθόδων ελέγχου σε οχήματα που είχαν εγκριθεί με παλαιότερα πρότυπα, όπως οι εκδόσεις Euro 5b ή οι πρώιμες Euro 6c.

Ένα τέτοιο σενάριο θα ισοδυναμούσε πρακτικά με αναδρομική αλλαγή κανόνων, κάτι που εγείρει σοβαρά τεχνικά και νομικά ζητήματα. Δεν είναι μόνο θέμα κόστους για τον οδηγό, αλλά και ερώτημα αν ο υφιστάμενος εξοπλισμός ελέγχου μπορεί να υποστηρίξει τέτοιες μετρήσεις με αξιοπιστία.

Ορισμένοι τεχνικοί οργανισμοί εμφανίζονται πιο θετικοί στο ενδεχόμενο αυστηρότερων μετρήσεων σωματιδίων, επισημαίνοντας ότι πολλά πετρελαιοκίνητα οχήματα της εποχής Euro 5b διέθεταν ήδη φίλτρα μικροσωματιδίων και συγκεκριμένα όρια εκπομπών. Άλλοι, όμως, κρατούν σαφώς πιο επιφυλακτική στάση, υπογραμμίζοντας ότι κατά την περίοδο έγκρισης αυτών των μοντέλων δεν υπήρχε υποχρέωση αντίστοιχων ελέγχων στις περιοδικές επιθεωρήσεις.

Αντίστοιχη συζήτηση ανοίγει και για βενζινοκίνητα οχήματα άμεσου ψεκασμού που εγκρίθηκαν με βάση παλαιότερους κύκλους μέτρησης, με αρκετούς ειδικούς να προειδοποιούν ότι η επιβολή νέων ορίων εκ των υστέρων θα δημιουργούσε περισσότερα προβλήματα απ’ όσα θα έλυνε.

Το σίγουρο είναι ότι, όσο η ΕΕ εντείνει την πίεση για μείωση των ρύπων, τα παλαιότερα αυτοκίνητα θα παραμένουν στο μικροσκόπιο. Ωστόσο, μέχρι στιγμής, δεν υπάρχει απόφαση που να οδηγεί σε μαζικό αποκλεισμό ή αιφνίδιες αλλαγές για τους ιδιοκτήτες οχημάτων που έχουν συντηρηθεί σωστά και πληρούν τις προδιαγραφές της εποχής τους.

Διαβάστε επίσης