Μια νέα πραγματικότητα φαίνεται να διαμορφώνεται σταδιακά στους ελληνικούς δρόμους, καθώς η ευθύνη για την ασφάλεια δεν βαραίνει πλέον αποκλειστικά τον οδηγό, αλλά επεκτείνεται και στους επιβάτες και ιδιαίτερα στον συνοδηγό.

Τα τροχαία ατυχήματα εξακολουθούν να αποτελούν μείζον πρόβλημα των ελληνικών δρόμων, όπως καταδεικνύουν τόσο τα επίσημα στατιστικά στοιχεία όσο και τα σοβαρά περιστατικά που κατά καιρούς βλέπουν το φως της δημοσιότητας και αναδεικνύουν το υψηλό ανθρώπινο κόστος που συνεπάγονται, ιδίως όταν αφορούν την απώλεια ζωών νέων ανθρώπων.

Στο πλαίσιο αυτό, το νομοθετικό πλαίσιο έχει αυστηροποιηθεί, με αλλαγές που αφορούν τόσο τις υποχρεώσεις και την ευθύνη του οδηγού όσο και το καθεστώς που διέπει τους επιβαίνοντες, και κυρίως τους συνοδηγούς, σε όχημα που εμπλέκεται σε τροχαίο περιστατικό.

Ειδικότερα, οι πρόσφατες δικαστικές εξελίξεις, σε συνδυασμό με το αυστηρότερο πλαίσιο του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, καταδεικνύουν ότι η παρουσία στη θέση του συνοδηγού δεν θεωρείται πια απλώς ως παθητική, αλλά συνεπάγεται συγκεκριμένες υποχρεώσεις και, κατά περίπτωση, σημαντικές έννομες συνέπειες.

Χαρακτηριστική είναι η υπόθεση της 21χρονης Έμμα Καρυωτάκη, η οποία έχασε τη ζωή της το 2022 σε ένα τροχαίο δυστύχημα που είχε συγκλονίσει την Θεσσαλονίκη άλλα και ολόκληρη την χώρα, όταν η ίδια παρασύρθηκε από αυτοκίνητο που κινούνταν με υπερβολική ταχύτητα, με τους δύο επιβαίνοντες να την εγκαταλείπουν αιμόφυρτη στην άσφαλτο και να συνεχίζουν την πορεία τους.

Δύο χρόνια μετά την καταδίκη του οδηγού σε πολυετή κάθειρξη, η Δικαιοσύνη επέστρεψε στην υπόθεση για να εξετάσει τον ρόλο της συνοδηγού του οχήματος.

Το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Θεσσαλονίκης έκρινε τη 23χρονη συνοδηγό ένοχη για υπόθαλψη εγκληματία, καθώς δεν ενημέρωσε τις Αρχές ούτε απέτρεψε τον οδηγό από το να εγκαταλείψει το σημείο του δυστυχήματος. Για την πράξη αυτή της επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης δύο ετών, η οποία μετατράπηκε σε χρηματική.

Υπενθυμίζεται ότι και στην περίπτωση της 37χρονης Νάντιας Κυριακού, μητέρας δύο παιδιών, η οποία έχασε τη ζωή της όταν το αυτοκίνητό της παρασύρθηκε από όχημα που κινούνταν με ιλιγγιώδη ταχύτητα στη λεωφόρο Νέας Κίου – Ναυπλίου, είχαμε δει μια παρόμοια απόφαση από τις Δικαστικές αρχές.

Πιο συγκεκριμένα, το Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων Ναυπλίου, εκτός από την κάθειρξη 18 ετών στον οδηγό, επέβαλλε 15 έτη φυλάκισης στον συνοδηγό, κρίνοντάς τον ως άμεσο συνεργό στο αδίκημα της επικίνδυνης οδήγησης με θανατηφόρα κατάληξη.

Οι εξελίξεις αυτές δείχνουν πως πλέον καθίσταται σαφές ότι η επίκληση του «δεν οδηγούσα» δεν συνιστά επαρκή υπερασπιστική γραμμή, καθώς οι δικαστικές αρχές αποδίδουν ευθύνη και στους συνοδηγούς, οι οποίοι οφείλουν να ενεργούν αναλόγως, ιδίως σε περιπτώσεις σοβαρών τροχαίων περιστατικών με βαρείς τραυματισμούς.

Μάλιστα, στο ίδιο πνεύμα κινούνται και πολλές διατάξεις του ισχύοντος Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, οι οποίες σε πολλά μέρη του νόμου προβλέπουν πλέον ξεκάθαρα κυρώσεις και για τους επιβάτες, πέρα από τους οδηγούς.

Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι η χρήση ζώνης ασφαλείας, καθώς αν ο συνοδηγός δεν φορά ζώνη, του επιβάλλεται πρόστιμο 150 ευρώ, ενώ επιβαρύνεται και ο οδηγός με αντίστοιχη ποινή, ακόμη κι αν ο ίδιος συμμορφώνεται με τον νόμο. Σε ένα όχημα, όπου κανείς δεν φορά ζώνη, το συνολικό πρόστιμο μπορεί να εκτοξευθεί σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα.

Παράλληλα, ιδιαίτερη σημασία έχει και ο ρόλος του συνοδηγού στη λεγόμενη συνοδευόμενη οδήγηση για ανήλικούς, όπου ένας 17χρονος μπορεί να οδηγεί υπό την επίβλεψη ενήλικα. Σε αυτή την περίπτωση, ο συνοδηγός δεν είναι απλός επιβάτης, αλλά φέρει ουσιαστική ευθύνη για τη συμπεριφορά του νεαρού οδηγού.

Αν διαπιστωθεί παράβαση, οι κυρώσεις επιβάλλονται και στους δύο, κάτι που δείχνει ξεκάθαρα τη συνυπευθυνότητα που αναγνωρίζει πλέον ο νόμος.

Σε σοβαρές παραβάσεις, όπως η υπερβολική ταχύτητα που ξεπερνά τα 200 χλμ./ώρα, τα πρόστιμα μπορεί να φτάσουν τα 2.000 ευρώ και να συνοδεύονται από αφαίρεση άδειας οδήγησης για μεγάλο χρονικό διάστημα, επηρεάζοντας τόσο τον οδηγό όσο και τον συνοδό.

Τέλος, το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο είναι ρητό και αυστηρό ως προς την απαγόρευση καπνίσματος εντός οχήματος παρουσία ανηλίκου, καθώς, σύμφωνα με τον αντικαπνιστικό νόμο 4633/2019, το κάπνισμα απαγορεύεται απολύτως σε κάθε ιδιωτικό ή δημόσιο όχημα όταν επιβαίνει παιδί κάτω των 12 ετών.

Το πρόστιμο για αυτή την παράβαση ανέρχεται σε 1.500 ευρώ και συνοδεύεται από αφαίρεση του διπλώματος για έναν μήνα, ενώ σε περίπτωση που καπνίζουν δύο άτομα, η ποινή διπλασιάζεται. Σε όχημα δημόσιας χρήσης, το πρόστιμο ανέρχεται απευθείας σε 3.000 ευρώ.

Διαβάστε επίσης