Τέλος οι μπάρες διοδίων από τους δρόμους -Τι αλλάζει, πώς θα πληρώνουν οι οδηγοί
Ένα νέο σύστημα ηλεκτρονικών διοδίων ετοιμάζεται να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο οι οδηγοί θα κινούνται και θα πληρώνουν στους ελληνικούς αυτοκινητόδρομους, βάζοντας σταδιακά τέλος στις στάσεις στα γκισέ.
Όταν ακούμε τη λέξη αυτοκινητόδρομος, ένα από τα πρώτα πράγματα που μας έρχονται στο μυαλό είναι τα διόδια. Οι γνώριμοι σταθμοί με τις μπάρες, όπου οι οδηγοί καλούνται να μειώσουν ταχύτητα ή να σταματήσουν για να πληρώσουν το αντίτιμο της διαδρομής τους, αποτελούν εδώ και δεκαετίες αναπόσπαστο κομμάτι των οδικών μετακινήσεων.
Ωστόσο, η εικόνα αυτή αρχίζει σταδιακά να αλλάζει, καθώς η τεχνολογία επιτρέπει πλέον την είσπραξη διοδίων χωρίς την ανάγκη φυσικών σταθμών και χωρίς να διακόπτεται η κυκλοφορία των οχημάτων. Η συγκεκριμένη αλλαγή έχει ήδη γίνει σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Νορβηγία, η Πορτογαλία, η Γαλλία, η Ιταλία, η Ιρλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο, που έχουν υιοθετήσει, σε διαφορετική έκταση, συστήματα ηλεκτρονικών διοδίων ελεύθερης ροής.
BUY NOW
Το συγκεκριμένο μοντέλο, γνωστό διεθνώς ως Free Flow, επιτρέπει στα οχήματα να περνούν από ειδικές ηλεκτρονικές πύλες χωρίς να σταματούν ή να μειώνουν την ταχύτητά τους για την πληρωμή διοδίων. Οι πύλες διαθέτουν κάμερες αναγνώρισης πινακίδων κυκλοφορίας και αισθητήρες που καταγράφουν τις διελεύσεις, ώστε να υπολογίζεται το αντίτιμο που αντιστοιχεί σε κάθε όχημα.
Τα οφέλη δεν περιορίζονται στην εξοικονόμηση χρόνου, αφού η κατάργηση των στάσεων και των ουρών αναμονής μπορεί να συμβάλει στη μείωση της κατανάλωσης καυσίμου, των εκπομπών ρύπων και του κινδύνου μικροσυγκρούσεων κοντά στους σταθμούς διοδίων.
Η ίδια τεχνολογία προβλέπεται να εφαρμοστεί σύντομα και στην Ελλάδα, με τον νέο Βόρειο Οδικό Άξονα Κρήτης (ΒΟΑΚ) να αποτελεί τον πρώτο αυτοκινητόδρομο όπου προβλέπεται η εφαρμογή αυτού του μοντέλου χρέωσης.
Σύμφωνα με τη σύμβαση παραχώρησης του τμήματος Χανιά–Ηράκλειο, προβλέπεται η εγκατάσταση ενός αναλογικού ηλεκτρονικού συστήματος διοδίων, το οποίο θα επιτρέπει τη χρέωση των οδηγών με βάση την πραγματική απόσταση που διανύουν στον αυτοκινητόδρομο.
Η μετάβαση, πάντως, δεν θα πραγματοποιηθεί από την πρώτη ημέρα λειτουργίας των νέων τμημάτων. Κατά την περίοδο κατασκευής και σταδιακής παράδοσης του έργου προβλέπεται η λειτουργία μετωπικών σταθμών διοδίων, σε σημεία όπως τα τμήματα Γεωργιούπολη–Ατσιπόπουλο, Φόδελε–Λινοπεράματα και Σούδα–Βάμος/Βρύσες. Οι σταθμοί αυτοί θα εξυπηρετούν την είσπραξη διοδίων μέχρι να καταστεί δυνατή η πλήρης εφαρμογή του ηλεκτρονικού συστήματος. Η παύση λειτουργίας τους συνδέεται με την ενεργοποίηση του Εθνικού Συστήματος Χρέωσης Ηλεκτρονικών Διοδίων και τη σχετική εντολή του Δημοσίου.
Στην οριστική του μορφή, το σύστημα θα αναγνωρίζει την είσοδο και την έξοδο του οχήματος από τον αυτοκινητόδρομο, υπολογίζοντας αυτόματα την απόσταση που έχει καλυφθεί. Οι οδηγοί που διαθέτουν ηλεκτρονικό πομποδέκτη και ενεργό συνδρομητικό λογαριασμό θα μπορούν να πληρώνουν αυτόματα, χωρίς να χρειάζεται να πραγματοποιούν κάποια ενέργεια κατά τη διέλευσή τους.
Για τα Ι.Χ., η σύμβαση προβλέπει ανώτατη βασική χρέωση 0,053 ευρώ ανά χιλιόμετρο, πλέον ΦΠΑ, σε τιμές βάσης του 2022, ενώ για τις υπόλοιπες κατηγορίες οχημάτων θα εφαρμόζονται διαφορετικοί συντελεστές.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η πρόβλεψη για τις καθημερινές αστικές μετακινήσεις. Συγκεκριμένα, προβλέπονται απαλλαγές από τα διόδια για ορισμένες διαδρομές μεταξύ κόμβων στις παρακάμψεις των Χανίων, του Ρεθύμνου και του Ηρακλείου, ώστε οι τοπικές μετακινήσεις που καλύπτονται από τη σύμβαση να μην επιβαρύνονται με το αντίστοιχο κόστος. Οι διελεύσεις αυτές θα καταγράφονται ηλεκτρονικά, ωστόσο το κόστος τους θα καλύπτεται από το Ελληνικό Δημόσιο μέσω του μηχανισμού των λεγόμενων «σκιωδών διοδίων», αντί να καταβάλλεται από τους οδηγούς.
Για όσους δεν διαθέτουν πομποδέκτη, η αναγνώριση του οχήματος θα μπορεί να πραγματοποιείται μέσω ειδικών καμερών που καταγράφουν τον αριθμό κυκλοφορίας. Σε αυτή την περίπτωση, η πληρωμή θα γίνεται με εναλλακτικούς τρόπους, οι οποίοι μένει να οριστικοποιηθούν. Σε αντίστοιχα συστήματα του εξωτερικού, οι οδηγοί έχουν τη δυνατότητα να εξοφλούν τα διόδια ηλεκτρονικά, μέσω ειδικής πλατφόρμας ή εφαρμογής.
