Η Ευρώπη σε διχασμό για τους κινητήρες εσωτερικής καύσης -Τι θα γίνει μετά το 2035, τα νέα σενάρια
Το ενδεχόμενο να συνεχίσουν να κυκλοφορούν νέα αυτοκίνητα με κινητήρες εσωτερικής καύσης και μετά το 2035 αποκτά πλέον όλο και μεγαλύτερες πιθανότητες, καθώς στις Βρυξέλλες φαίνεται πως συντελούνται σημαντικές συζητήσεις.
Ένα από τα ζητήματα που βρίσκονται διαρκώς υπό συζήτηση τα τελευταία έτη στην Ευρώπη είναι το μέλλον των κινητήρων εσωτερικής καύσης, οι οποίοι έχουν βρεθεί στο επίκεντρο των μεγάλων αλλαγών που προωθούνται στην αυτοκινητοβιομηχανία με ορόσημο το 2035, όταν και θα απαγορευθεί η πώληση νέων αυτοκινήτων με θερμικά μοτέρ.
Παρά δε το γεγονός πως η συγκεκριμένη ημερομηνία αποτελούσε το μεγάλο στοίχημα της Ευρώπης, όλο και περισσότερες φωνές από την αυτοκινητοβιομηχανία και την ευρωπαϊκή πολιτική σκηνή ζητούν μεγαλύτερη ευελιξία.
BUY NOW
Στο πλαίσιο αυτό, η τελευταία εξέλιξη αφορά ένα νέο σχέδιο που προωθείται και προβλέπει τη χαλάρωση του αρχικού στόχου για μείωση των εκπομπών CO₂ κατά 100% έως το 2035. Ειδικότερα, η πρόταση που υποστηρίχθηκε πρόσφατα από την Επιτροπή Περιβάλλοντος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου προβλέπει μείωση από 95% έως και 87,5% για τα νέα επιβατικά αυτοκίνητα, με δυνατότητα αντιστάθμισης μέρους των υπόλοιπων εκπομπών μέσω πιστώσεων που συνδέονται με τη χρήση χάλυβα χαμηλού ανθρακικού αποτυπώματος, ο οποίος παράγεται εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η εξέλιξη αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς η αλλαγή του ποσοστού ανοίγει μεγαλύτερο περιθώριο για τη συνέχιση της παραγωγής αυτοκινήτων με θερμικούς κινητήρες και μετά το 2035. Παράλληλα, η πρόταση εισάγει συγκεκριμένες δυνατότητες για την αντιστάθμιση των εκπομπών, συνδέοντας την αυτοκινητοβιομηχανία με τη χρήση υλικών χαμηλού περιβαλλοντικού αποτυπώματος.
Πέρα από τη λύση των εν λόγω υλικών, σημαντικό ρόλο σε αυτή τη μεταβολή αναμένεται να έχουν και τα καύσιμα νέας γενιάς για κινητήρες εσωτερικής καύσης, δηλαδή τα συνθετικά καύσιμα και τα βιοκαύσιμα. Πρόκειται για εναλλακτικές λύσεις που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν αντί της συμβατικής βενζίνης και του πετρελαίου κίνησης, αξιοποιώντας σε μεγάλο βαθμό την υφιστάμενη τεχνολογία των θερμικών κινητήρων και περιορίζοντας το συνολικό ανθρακικό αποτύπωμα, εφόσον παράγονται με βιώσιμο τρόπο και πληρούν τις απαιτούμενες προδιαγραφές.
Ειδικότερα, στο νέο πλαίσιο περιλαμβάνεται και μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα κατηγορία οχημάτων, τα λεγόμενα VEEF, δηλαδή τα οχήματα που κινούνται αποκλειστικά με επιλέξιμα καύσιμα. Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται αυτοκίνητα που χρησιμοποιούν αποκλειστικά ανανεώσιμα καύσιμα και καύσιμα χαμηλού ανθρακικού αποτυπώματος, υπό την προϋπόθεση ότι πληρούν συγκεκριμένα κριτήρια.
Σε σύγκριση με την αρχική προσέγγιση, η οποία έδινε ιδιαίτερη έμφαση στα συνθετικά ηλεκτροκαύσιμα τύπου e-fuels, η νέα διατύπωση διευρύνει το πεδίο των πιθανών επιλογών, καθώς επιτρέπει να εξεταστεί και η ένταξη συγκεκριμένων τύπων βιοκαυσίμων. Το σημαντικότερο είναι ότι η πρόταση προβλέπει την αναγνώριση των VEEF ως οχημάτων μηδενικών εκπομπών στο πλαίσιο του συγκεκριμένου κανονισμού, εφόσον πληρούν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις. Αυτό θα μπορούσε να επιτρέψει τη συνέχιση της ταξινόμησης οχημάτων με κινητήρες εσωτερικής καύσης, εφόσον χρησιμοποιούν αποκλειστικά τα συγκεκριμένα καύσιμα.
Σημειώνεται πως η στήριξη της νέας πρότασης από την Επιτροπή Περιβάλλοντος αποτελεί ένα σημαντικό πολιτικό βήμα, δεν συνιστά όμως ακόμη οριστική έγκριση του νέου πλαισίου. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αναμένεται να ψηφίσει τη διαπραγματευτική του θέση κατά την ολομέλεια του Δεκεμβρίου 2026, ενώ στη συνέχεια θα πρέπει να ακολουθήσουν διαπραγματεύσεις με τα κράτη-μέλη, προκειμένου να διαμορφωθεί το τελικό νομοθετικό κείμενο.
Όπως έχει γίνει γνωστό, ένα πρόβλημα είναι πως δεν υπάρχει πλήρης συμφωνία ως προς το εύρος των αλλαγών, με διαφορετικές πολιτικές δυνάμεις και κράτη-μέλη να διατηρούν επιφυλάξεις για το κατά πόσο η χαλάρωση των στόχων μπορεί να επιβραδύνει τη μετάβαση στην ηλεκτροκίνηση. Έτσι, γίνεται σαφές ότι και στο εσωτερικό της Ευρώπης εξακολουθούν να επικρατούν διαφορετικές προσεγγίσεις, με τις χώρες να διαμορφώνουν πλέον τρία διακριτά μέτωπα ως προς το ζήτημα.
Ειδικότερα, ορισμένες χώρες επιθυμούν να διατηρηθεί ο στόχος της μείωσης των εκπομπών κατά 100%, ενώ άλλες τάσσονται υπέρ της χαλάρωσής του, στα επίπεδα που αναφέρθηκαν παραπάνω, ήτοι μεταξύ 95% και 87,5%. Ωστόσο, ακόμη και στο στρατόπεδο των χωρών που υποστηρίζουν τη μείωση του στόχου, διαμορφώνονται δύο διακριτές τάσεις, με το ένα «στρατόπεδο» να ζητά την αναθεώρησή του χωρίς την επιβολή πρόσθετων όρων, ενώ το δεύτερο ζητά και συμπληρωματικά μέτρα, με στόχο την ενίσχυση της χρήσης πράσινων υλικών και προϊόντων Made in Europe στον κλάδο.
Επισημαίνεται, σε κάθε περίπτωση, πως προς το παρόν, το υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο του 2035 της 100% μείωσης παραμένει σε ισχύ και δεν έχει αντικατασταθεί από τη νέα πρόταση. Παράλληλα, όμως, το γεγονός ότι πλέον υπάρχουν συγκεκριμένες προτάσεις, πολιτικές συμφωνίες και ψηφοφορίες για την αλλαγή των αρχικών στόχων αποτελεί μια σαφή ένδειξη ότι το μέλλον των θερμικών κινητήρων στην Ευρώπη δεν έχει ακόμη κριθεί οριστικά και μεγάλο μέρος της Ευρώπης θέλει να διατηρήσει τα θερμικά μοτέρ και στην αγορά του αύριο.
