Τα αναδιπλούμενα φώτα ήταν ένα ορόσημο των πιο νοσταλγικών sportscars και supercars της δεκαετίας του 1980, από το Mazda MX-5 έως τη Ferrari F40. Γιατι οι κατασκευαστές τα εγκατέλειψαν -και υπάρχει πιθανότητα να επιστρέψουν;
Εκείνη την εποχή το άναμμα των φώτων ενός αυτοκινήτου ήταν ένα πραγματικό θέαμα. Με το πάτημα ενός διακόπτη, οι προβολείς ανασηκώνονταν από το καπό και έπαιρναν θέση, αλλάζοντας εντελώς την εμφάνιση του αυτοκινήτου.
Τα αναδυόμενα φώτα (pop-up) συνδέθηκαν όσο λίγα στοιχεία σχεδιασμού με τα σπορ αυτοκίνητα λίγο πριν, κατά τη διάρκεια και λίγο μετά της δεκαετίας του 1980. Από την Chevrolet Corvette και τη Ferrari F40 μέχρι τα Mazda MX-5 και Honda NSX, το σύστημα προσέφερε μια χαρακτηριστική εμφάνιση που σήμερα έχει σχεδόν εξαφανιστεί. Η απουσία τους, ωστόσο, δεν οφείλεται απλώς σε μια αλλαγή σχεδιαστικής μόδας.
BUY NOW
Πώς ξεκίνησε η ιστορία τους; Τα αναδυόμενα φώτα δεν δημιουργήθηκαν αποκλειστικά ως μια σχεδιαστική επιλογή. Η διάδοσή τους συνδέθηκε σε μεγάλο βαθμό με τις αμερικανικές προδιαγραφές για τα συστήματα φωτισμού.
Ειδικά κατά τις δεκαετίες του 1970 και του 1980, τα αυτοκίνητα έπρεπε να χρησιμοποιούν σχετικά μεγάλες και τυποποιημένες μονάδες προβολέων. Το πρόβλημα ήταν ότι αυτές οι μεγάλες φωτιστικές μονάδες δεν ταίριαζαν εύκολα με τα ολοένα πιο χαμηλά και αεροδυναμικά καπό που επιθυμούσαν οι σχεδιαστές.
Η λύση ήταν απλή και ευφυής: οι προβολείς θα κρύβονταν όταν δεν χρησιμοποιούνταν και θα εμφανίζονταν όταν ήταν απαραίτητοι. Έτσι, ένα τεχνικό πρόβλημα μετατράπηκε σταδιακά σε ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα σχεδιαστικά χαρακτηριστικά της εποχής.
Το σύστημα δεν περιορίστηκε στα ακριβά supercars. Αναδυόμενους προβολείς απέκτησαν αυτοκίνητα όπως το Honda Prelude ή το Mazda MX-5, αποδεικνύοντας ότι η τεχνολογία μπορούσε να βρει θέση σε πολύ διαφορετικές κατηγορίες.
Το σημείο καμπής ήρθε όταν οι αμερικανικοί κανονισμοί χαλάρωσαν και επέτρεψαν τη χρήση πιο σύνθετων ενσωματωμένων μονάδων φωτισμού. Οι σχεδιαστές δεν ήταν πλέον υποχρεωμένοι να χωρέσουν ένα μεγάλο, τυποποιημένο ορθογώνιο φωτιστικό σώμα πάνω στο αμάξωμα. Μπορούσαν πλέον να σχεδιάσουν τους προβολείς με μεγαλύτερη ελευθερία και να τους ενσωματώσουν απευθείας στο αμάξωμα.
Κάπου εκεί χάθηκε και ο βασικός τεχνικός λόγος ύπαρξης των αναδυόμενων φώτων. Οι προβολείς μπορούσαν πλέον να είναι μικρότεροι, πιο λεπτοί και καλύτερα ενσωματωμένοι στη σχεδίαση, χωρίς να απαιτείται ολόκληρος μηχανισμός που θα τους έκρυβε και θα τους αποκάλυπτε.
Σε αντίθεση με έναν συμβατικό σταθερό προβολέα, ένα σύστημα αναδυόμενων φώτων απαιτεί αρκετά περισσότερα μηχανικά εξαρτήματα. Μοτέρ, γρανάζια, μεντεσέδες, καλωδιώσεις και μηχανισμοί ανύψωσης αποτελούν πρόσθετες πηγές φθοράς και πιθανών βλαβών.
Οι ιδιοκτήτες παλαιότερων αυτοκινήτων με αναδυόμενα φώτα γνωρίζουν καλά το κλασικό πρόβλημα: ο ένας προβολέας να ανεβαίνει κανονικά, ενώ ο άλλος να παραμένει στη θέση του ή να σταματά στη μέση της διαδρομής. Με τους σύγχρονους σταθερούς προβολείς να είναι πιο απλοί, μικρότεροι και φθηνότεροι στην κατασκευή, το οικονομικό πλεονέκτημα πέρασε ξεκάθαρα στην απέναντι πλευρά.
Και σαν να μην έφτανε αυτό, υπήρξε ένας ακόμη πολύ σημαντικός παράγοντας: η προστασία των πεζών. Οι σύγχρονες προδιαγραφές ασφαλείας έχουν κάνει ακόμη πιο δύσκολη την επιστροφή των αναδυόμενων φώτων.
Ένα υπερυψωμένο φωτιστικό σώμα δημιουργεί μια σκληρή και προεξέχουσα επιφάνεια στο εμπρός μέρος του αυτοκινήτου. Σε περίπτωση σύγκρουσης με πεζό, μια τέτοια κατασκευή μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα προβληματική.
Οι ευρωπαϊκές απαιτήσεις για την προστασία των πεζών είναι πλέον πολύ αυστηρές και ο σχεδιασμός ενός σύγχρονου αυτοκινήτου πρέπει να λαμβάνει υπόψη του την παραμόρφωση του εμπρός μέρους και τον τρόπο με τον οποίο απορροφάται η ενέργεια μιας σύγκρουσης.
Αυτό δεν σημαίνει ότι υπάρχει μια απόλυτη και καθολική απαγόρευση των αναδυόμενων προβολέων. Στην πράξη, όμως, οι σύγχρονες απαιτήσεις ασφαλείας καθιστούν την υλοποίησή τους πολύ δύσκολη και ασύμφορη.
Παρά την εξαφάνισή τους, η βασική ιδέα πίσω από τα pop-up φώτα δεν έχει εγκαταλειφθεί εντελώς. Πολλά σύγχρονα αυτοκίνητα χρησιμοποιούν πλέον διαιρούμενα φωτιστικά σώματα, με μια λεπτή φωτεινή υπογραφή τοποθετημένη ψηλά, κοντά στο καπό, και τους πραγματικούς προβολείς κρυμμένους χαμηλότερα, μέσα στον προφυλακτήρα.
Το αισθητικό αποτέλεσμα θυμίζει σε έναν βαθμό τη λογική των αναδυόμενων φώτων, χωρίς όμως να απαιτούνται μοτέρ, μεντεσέδες και πολύπλοκοι μηχανισμοί.
Υπάρχει περίπτωση να επιστρέψουν, πάντως, τα κλασικά αναδυόμενα φώτα; Κατά καιρούς έχουν εμφανιστεί ειδικές κατασκευές και πρωτότυπα που επαναφέρουν την ιδέα. Μεταξύ αυτών βρίσκονται η Ares Panther και το πρωτότυπο Mazda Iconic SP, δείχνοντας ότι το concept εξακολουθεί να γοητεύει σχεδιαστές και φίλους του αυτοκινήτου.
Ωστόσο, άλλο ένα πρωτότυπο ή ένα αυτοκίνητο περιορισμένης παραγωγής και άλλο ένα μοντέλο που θα πρέπει να κατασκευαστεί σε εκατοντάδες χιλιάδες μονάδες και να πληροί όλες τις σύγχρονες προδιαγραφές. Με τα μέχρι τώρα δεδομένα, το να τα δούμε ξανά στη μαζική παραγωγή μοιάζει σήμερα εξαιρετικά δύσκολο.
