Ο Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας αποτελεί το βασικό νομικό πλαίσιο που διέπει την κίνηση όλων των οδηγών στους δρόμους της χώρας, ωστόσο, υπάρχει μια ιδιαίτερη κατηγορία προσώπων που δεν υπόκειται ακριβώς στο ίδιο καθεστώς.

Η κυκλοφορία στους δημόσιους δρόμους στην χώρα μας άλλα και σε κάθε κράτος του πλανήτη διέπεται από σαφώς καθορισμένους κανόνες και ένα δεσμευτικό νομικό πλαίσιο, με το οποίο οφείλουν να συμμορφώνονται όλοι οι οδηγοί.

Στην Ελλάδα, ο νέος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας, που τέθηκε σε ισχύ από τον Σεπτέμβριο, περιλαμβάνει συνολικά 132 άρθρα, τα οποία προσδιορίζουν με ακρίβεια τι είναι νόμιμο και το όχι στο δημόσιο οδικό δίκτυο.

Την ευθύνη για την εποπτεία της εφαρμογής του νόμου και την επιβολή των προβλεπόμενων μέτρων φέρει η αρμόδια υπηρεσία της Ελληνικής Αστυνομίας, η Τροχαία, η οποία διενεργεί ελέγχους και παρεμβαίνει όπου διαπιστώνονται παραβάσεις.

Όπως γνωρίζουμε όλοι η διαδικασία έχει ως εξής: Ο παραβάτης που εντοπιστεί από όργανο της Τροχαίας καλείται να καταβάλει το αντίστοιχο διοικητικό πρόστιμο, ενώ, αναλόγως της βαρύτητας της πράξης, επιβάλλονται και συμπληρωματικά μέτρα, όπως η αφαίρεση της άδειας οδήγησης ή/και των στοιχείων κυκλοφορίας του οχήματος.

Αυτό που όμως δεν γνωρίζουν αρκετοί είναι ότι ορισμένες κατηγορίες οδηγών, αν και θεωρητικά υποκείνονται στους ίδιους νόμους, δεν έχουν καμία συνέπεια σε περίπτωση που παραβιάσουν το νόμο.

Ειδικότερα, η εξαίρεση αυτή αφορά τα μέλη του διπλωματικού σώματος, τα οποία διέπονται από ένα ειδικό καθεστώς που απορρέει από το διεθνές δίκαιο.

Βάσει της Σύμβαση της Βιέννης για τις Διπλωματικές Σχέσεις, οι εν ενεργεία διπλωμάτες απολαμβάνουν ετεροδικία, δηλαδή πλήρη ασυλία από την ποινική, αστική και διοικητική δικαιοδοσία της χώρας στην οποία υπηρετούν.

Η ασυλία αυτή επεκτείνεται και στα οχήματά τους, τα οποία φέρουν ειδικές διπλωματικές πινακίδες. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι, παρότι η Τροχαία μπορεί να καταγράψει μια παράβαση και να βεβαιώσει κλήση, δεν έχει τη δυνατότητα να επιβάλει την πληρωμή του προστίμου ούτε να προχωρήσει σε μέτρα όπως αφαίρεση διπλώματος ή πινακίδων.

Σε περίπτωση που κάποιος αστυνομικός εντοπίζει παράβαση από διπλωματικό όχημα, η διαδικασία ακολουθεί διαφορετική πορεία, με τις κλήσεις να διαβιβάζονται στο Υπουργείο Εξωτερικών της χώρας υποδοχής και από εκεί στην αντίστοιχη πρεσβεία.

Η τελική απόφαση για το αν θα καταβληθεί τελικά το πρόστιμο, στο πλαίσιο διατήρησης ομαλών διμερών σχέσεων, ή αν θα επικαλεστεί το ισχύον διεθνές νομικό καθεστώς, αποφεύγοντας περαιτέρω εμπλοκή στη διαδικασία, ανήκει στην Πρεσβεία.

Ουσιαστικά, τα όργανα της Τροχαίας διατηρούν τη δυνατότητα βεβαίωσης παραβάσεων και έκδοσης κλήσεων σε οδηγούς των συγκεκριμένων οχημάτων. Ωστόσο, δεν έχουν τη νομική αρμοδιότητα να επιβάλουν την είσπραξη των προστίμων ούτε να προχωρήσουν σε μέτρα αφαίρεση άδειας οδήγησης ή στοιχείων κυκλοφορίας.

Σημειώνεται βέβαια πως η ίδια η Σύμβαση ορίζει ρητά ότι οι διπλωμάτες οφείλουν να σέβονται τους νόμους της χώρας όπου βρίσκονται. Για τον λόγο αυτό, αρκετές χώρες επιλέγουν να καλύπτουν τις οφειλές των διπλωματών τους, προκειμένου να διατηρούν καλές διπλωματικές σχέσεις και να αποφεύγουν τριβές.

Σε κάθε περίπτωση, σε πιο απλές περιπτώσεις όπως η απλή παράνομη στάθμευση χωρίς σημαντικές συνέπειες, η διαδικασία ενδέχεται να μην προχωρήσει περαιτέρω, με την υπόθεση να παραμένει σε επίπεδο καταγραφής.

Σε περιστατικά επικίνδυνης οδήγησης ή οδήγησης υπό την επήρεια αλκοόλ, ιδίως εφόσον έχει προκληθεί τροχαίο ατύχημα, τα αστυνομικά όργανα δύνανται να παρέμβουν άμεσα για την αποτροπή περαιτέρω κινδύνου, ακόμη και αν δεν έχουν τη δυνατότητα σύλληψης. Στο πλαίσιο αυτό, μπορούν να ακινητοποιήσουν το όχημα ή να εμποδίσουν τη συνέχιση της οδήγησης.

Παράλληλα, ενεργοποιούνται διπλωματικές διαδικασίες. Η χώρα υποδοχής μπορεί να προβεί σε έντονη διαμαρτυρία προς το κράτος προέλευσης του διπλωμάτη και να ζητήσει την άρση της ασυλίας του.

Σε περίπτωση άρνησης, διατηρεί το δικαίωμα να τον κηρύξει persona non grata, γεγονός που συνεπάγεται την υποχρέωση άμεσης αποχώρησής του από τη χώρα.

Στο σημείο αυτό να πούμε πως σε διεθνές επίπεδο έχουν καταγραφεί αρκετά σχετικά περιστατικά που έχουν φέρει την σχετική σύμβαση στο επίκεντρο της δημόσιας κριτικής.

Ενδεικτική είναι η περίπτωση του Λονδίνου, όπου διπλωματικά μέλη από πολλές προσβείες (όπως ΗΠΑ, Ιαπωνία, Νιγηρία) χρωστούν πρόστιμα που αγγίζουν συγκεντρωτικά τα 200 εκατομμύρια ευρώ.

Σύμφωνα με στοιχεία από πηγές όπως το Transport for London και το BBC, το μεγαλύτερο μέρος των οφειλών προέρχεται από την άρνηση καταβολής του τέλους κυκλοφορίας στο κέντρο της πόλης, ένα ποσό επιβάλλεται σε όλα τα οχήματα που εισέρχονται σε συγκεκριμένες ζώνες.

Υπάρχουν βέβαια και πιο σοβαρά περιστατικά με χαρακτηριστική την υπόθεση στην Ουάσινγκτον, όπου ένας διπλωμάτης από το Πακιστάν ενεπλάκη σε θανατηφόρο τροχαίο δυστύχημα, όταν παρέσυρε ένα άτομο ενώ οδηγούσε υπό την επήρεια αλκοόλ.

Παρά τις σοβαρές βάσεις για κατηγορία δολοφονίας εξ αμελείας, οι αρχές δεν είχαν τη δυνατότητα σύλληψης λόγω της διπλωματικής του ασυλίας, με την Πρεσβεία του Πακιστάν να αρνείται την άρση της.

Ως αποτέλεσμα ο διπλωμάτης κηρύχθηκε απλώς persona non grata και διώχθηκε από τη χώρα, χωρίς όμως την παραμικρή νομική συνέπεια.

Διαβάστε επίσης: