Οδήγηση στη ζέστη -Γιατί οι οδηγοί άνω των 55 ετών κινδυνεύουν περισσότερο από την κόπωση
Οι υψηλές θερμοκρασίες που αναπτύσσονται στην καμπίνα ενός αυτοκινήτου αναδεικνύονται σε έναν «αόρατο» αλλά ιδιαίτερα επικίνδυνο αντίπαλο για τους οδηγούς μεγαλύτερης ηλικίας κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.
Μπορεί το καλοκαίρι να είναι παραδοσιακά η περίοδος με τη μεγαλύτερη κινητικότητα στους ελληνικούς δρόμους, αφού οι εκδρομές, οι διακοπές και οι μετακινήσεις προς παραλίες και παραθαλάσσιους προορισμούς αυξάνουν σημαντικά την κυκλοφορία, ωστόσο οι οδηγοί θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί όταν κινούνται κατά την θερινή περίοδο.
Και αυτό γιατί το καλοκαίρι στην Ελλάδα δεν αποτελεί μόνο συνώνυμο των αποδράσεων σε παραλίες και παραθαλάσσιους προορισμούς, αλλά συνοδεύεται και από ιδιαίτερα υψηλές θερμοκρασίες, καθώς και από συχνά και έντονα κύματα καύσωνα.
BUY NOW
Παρότι πολλοί οδηγοί θεωρούν ότι η παραμονή στο αυτοκίνητο με τον κλιματισμό σε λειτουργία αρκεί για να τους προστατεύσει από τη ζέστη, σε συνθήκες ακραίων θερμοκρασιών, η θερμική καταπόνηση επηρεάζει σημαντικά το ανθρώπινο σώμα, φέρνοντας άμεσες συνέπειες στη συγκέντρωση, τα αντανακλαστικά και κατ’ επέκταση, την οδηγική συμπεριφορά.
Οι επιπτώσεις αυτές είναι ακόμη πιο έντονες στους οδηγούς ηλικίας άνω των 55 ετών, αφού σε αυτή την ηλικία περίπου αρχίζουν να εμφανίζονται φυσιολογικές αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο το σώμα διαχειρίζεται τη θερμότητα και την αφυδάτωση, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο κόπωσης και μειωμένης εγρήγορσης κατά την οδήγηση.
Σύμφωνα, λοιπόν, με τα διαθέσιμα ιατρικά δεδομένα, οι μεγαλύτεροι σε ηλικία οδηγοί παρουσιάζουν μειωμένη ικανότητα ρύθμισης της θερμοκρασίας του σώματος, ενώ ο φυσικός μηχανισμός της δίψας γίνεται λιγότερο αποτελεσματικός. Ως αποτέλεσμα, πολλοί δεν αντιλαμβάνονται την κατάσταση που βρίσκεται το σώμα τους, με αποτέλεσμα να εμφανίζονται συχνά καταστάσεις ήπιας άλλα και πιο προχωρημένης αφυδάτωσης.
Ταυτόχρονα, και η συχνότερη λήψη φαρμάκων για την πίεση, την καρδιά ή άλλες παθήσεις μπορεί να επιδεινώσει ακόμη περισσότερο την κατάσταση και να κάνει αρκετά πράγματα ακόμα πιο δύσκολα κατά την διαδικασία οδήγησης.
Και αυτό γιατί η αφυδάτωση, ακόμη και σε ήπιο βαθμό, μπορεί να επηρεάσει τη λειτουργία του εγκεφάλου και τις γνωστικές επιδόσεις του οδηγού.
Ως αποτέλεσμα, οι χρόνοι αντίδρασης τείνουν να αυξάνονται, γεγονός που σημαίνει ότι ένας οδηγός μπορεί να μην αντιληφθεί άμεσα έναν ξαφνικό κίνδυνο στον δρόμο, όπως το απότομο φρενάρισμα του προπορευόμενου οχήματος για παράδειγμα, και να μην αντιδράσει έγκαιρα πατώντας το φρένο ή πραγματοποιώντας τον απαραίτητο ελιγμό.
Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι η πνευματική κόπωση που προκαλούν η ζέστη και η αφυδάτωση επηρεάζει άμεσα τα επίπεδα συγκέντρωσης του οδηγού, αυξάνοντας την αφηρημάδα πίσω από το τιμόνι. Σε τέτοιες συνθήκες, δεν είναι ασυνήθιστο οι οδηγοί να χάνουν στιγμιαία την πλήρη προσοχή τους στον δρόμο, με αποτέλεσμα να παρεκκλίνουν ελαφρώς από τη λωρίδα κυκλοφορίας, να παραβλέπουν πινακίδες ή ακόμη και να αργούν να αντιληφθούν την παρουσία ενός πεζού ή άλλου ευάλωτου χρήστη στον δρόμο.
Σύμφωνα με τους ειδικούς, η παρατεταμένη έκθεση σε υψηλές θερμοκρασίες μπορεί επίσης να προκαλέσει πτώση της αρτηριακής πίεσης, ιδιαίτερα σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας. Αυτό ενδέχεται να οδηγήσει σε επεισόδια ζάλης ή προσωρινής θόλωσης της όρασης, στερώντας από τον οδηγό την πλήρη εικόνα του δρόμου ακόμη και για λίγα δευτερόλεπτα.
Παράλληλα, η έντονη σωματική και πνευματική εξάντληση που προκαλεί η θερμική καταπόνηση αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης μικροΰπνων κατά την οδήγηση, δηλαδή σύντομων, ακούσιων περιόδων απώλειας προσοχής ή ακόμη και στιγμιαίου κλεισίματος των ματιών, χωρίς ο οδηγός να το αντιληφθεί.
Σε κάθε περίπτωση, οι ειδικοί τονίζουν ότι τα παραπάνω φαινόμενα μπορούν να επηρεάσουν οποιονδήποτε οδηγό όταν επικρατούν συνθήκες καύσωνα. Ωστόσο, στους ανθρώπους άνω των 55 ετών τα συμπτώματα εμφανίζονται ταχύτερα και με μεγαλύτερη ένταση, αφού το σώμα ιδρώνει λιγότερο αποτελεσματικά, υπερθερμαίνεται ευκολότερα και δυσκολεύεται περισσότερο να αποβάλει τη θερμότητα.
Σε κάθε περίπτωση, επισημαίνεται πως υπάρχουν ορισμένα απλά αλλά ιδιαίτερα σημαντικά μέτρα που μπορούν να μειώσουν τις επιπτώσεις της ζέστης και να συμβάλουν σε μια ασφαλέστερη οδήγηση, τόσο πριν από την αναχώρηση όσο και κατά τη διάρκεια του ταξιδιού.
Σύμφωνα με τους ειδικούς, η κατανάλωση νερού πριν και κατά τη διάρκεια της διαδρομής είναι καθοριστικής σημασίας, καθώς ακόμη και η ήπια αφυδάτωση επηρεάζει τη συγκέντρωση και τα αντανακλαστικά. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται και από όσους λαμβάνουν φάρμακα, όπως διουρητικά ή σκευάσματα για την αρτηριακή πίεση, τα οποία ενδέχεται να αυξάνουν την ευαισθησία στη ζέστη.
Όπου είναι δυνατόν, συνιστάται επιπλέον η αποφυγή μετακινήσεων κατά τις θερμότερες ώρες της ημέρας, μεταξύ 11:00 και 16:00, με τις πρωινές ή απογευματινές ώρες να αποτελούν ασφαλέστερη επιλογή για μεγαλύτερα ταξίδια. Πριν από την επιβίβαση, καλό είναι επίοσης να αερίζεται το όχημα για λίγα λεπτά ώστε να απομακρύνεται ο εγκλωβισμένος θερμός αέρας από την καμπίνα.
Παράλληλα, οι συχνές στάσεις σε σκιερά σημεία βοηθούν στη μείωση της κόπωσης, ενώ η σωστή χρήση του κλιματισμού, με θερμοκρασία μεταξύ 22 και 24 βαθμών Κελσίου, συμβάλλει στη διατήρηση άνετων συνθηκών χωρίς να επιβαρύνει τον οργανισμό.
Τέλος, ιδιαίτερο βάρος πέφτει για τους ειδικούς και στο κομμάτι του σωστού εξοπλισμού με τη χρήση γυαλιών ηλίου, αντηλιακού και ανοιχτόχρωμων ρούχων να θεωρούνται απαραίτητα για την κατάλληλη προστασία από τη θερμική καταπόνηση.
