Το φουλάρισμα ενός diesel ρεζερβουάρ 55 λίτρων κόστισε σχεδόν 27 ευρώ περισσότερο από ό,τι πριν από την έναρξη της σύγκρουσης

Τα αυτοκίνητα, τα φορτηγά, τα αεροπλάνα και τα πλοία της Ευρώπης εξακολουθούν να εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το πετρέλαιο. Αυτό είναι τρομερό για το κλίμα, αλλά αφήνει επίσης την Γηραιά Ήπειρο εξαρτημένη από τις εισαγωγές από το εξωτερικό και στο έλεος των αυταρχικών ηγετών και των καρτέλ πετρελαίου.

Οι επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου 2026 προκάλεσαν την πιο απότομη αύξηση των τιμών του αργού πετρελαίου από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022. Μέχρι τις 23 Μαρτίου, οι τιμές των αντλιών καυσίμων στην ΕΕ είχαν φτάσει τα 2,06 ευρώ/λίτρο για το diesel και τα 1,89 ευρώ/λίτρο για την αμόλυβδη βενζίνη - αυξημένες κατά 0,42 ευρώ και 0,23 ευρώ ανά λίτρο αντίστοιχα σε σχέση με την περίοδο πριν από τη σύγκρουση. Το φουλάρισμα μιας δεξαμενής diesel 55 λίτρων κόστισε σχεδόν 27 ευρώ περισσότερο από ό,τι πριν από την έναρξη της σύγκρουσης.

Η ίδια δυναμική παρατηρήθηκε και το 2022, μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, οι οδηγοί της ΕΕ πλήρωσαν περίπου 55 δισεκατομμυρίων ευρώ κατά τη διάρκεια του έτους. Οι πετρελαϊκές εταιρείες - ιδίως τα διυλιστήρια - δεν μετακύλισαν απλώς το υψηλότερο κόστος εισροών, αλλά τα περιθώριά τους διευρύνθηκαν. Τα κέρδη από τη διύλιση της ΕΕ τριπλασιάστηκαν μεταξύ 2021 και 2022.

Εάν οι τρέχουσες συνθήκες διατηρηθούν μέχρι το τέλος του 2026, η ανάλυση της T&E εκτιμά ότι θα δημιουργηθούν υπερβάλλοντα κέρδη σε ολόκληρη την αλυσίδα εφοδιασμού καυσίμων για οδικές μεταφορές — 28 δισεκατομμύρια ευρώ που θα συσσωρεύονται σε διυλιστήρια και διανομείς που λειτουργούν σε μεγάλο βαθμό εντός της ΕΕ και 51 δισεκατομμύρια ευρώ που θα διοχετεύονται σε παραγωγούς αργού πετρελαίου και χώρες παραγωγής πετρελαίου.

Η ΕΕ σύμφωνα με την T&E θα πρέπει να εφαρμόσει φόρο επί των υπερβάλλοντων κερδών και να χρησιμοποιήσει τα κεφάλαια για να υποστηρίξει τους Ευρωπαίους ώστε να γίνουν λιγότερο ευάλωτοι σε μελλοντικές πετρελαϊκές κρίσεις.

Γιατί τα κέρδη για το diesel και τη βενζίνη είναι τόσο διαφορετικά;

Τα ευρωπαϊκά περιθώρια κέρδους διύλισης diesel έχουν ξεπεράσει άλλες περιοχές, αντανακλώντας ένα διαρθρωτικό έλλειμμα στην εγχώρια δυναμικότητα διύλισης. Ο στόλος οχημάτων τηςΕυρώπης έχει ένα συγκριτικά υψηλό μερίδιο diesel και η Μέση Ανατολή είναι συνήθως η πηγή μεσαίων αποσταγμάτων με το χαμηλότερο κόστος, η οποία αποτελεί τη βασική εισροή diesel. Αντίθετα, τα περιθώρια κέρδους αμόλυβδης βενζίνης ήταν πιο συγκρατημένα λόγω των υψηλών αποθεμάτων στις ΗΠΑ και την Ευρώπη, της ασθενούς εποχιακής ζήτησης και του περιορισμένου ρόλου της Μέσης Ανατολής στην προμήθεια αμόλυβδης βενζίνης. Επιπλέον η ΕΕ εξακολουθεί να εξαρτάται διαρθρωτικά περισσότερο από το diesel παρά από τις εισαγωγές αμόλυβδης βενζίνης. Με περίπου το 20% του diesel της Ευρώπης να εισάγεται, αυτά τα πλεονάζοντα κέρδη θα διοχετευθούν σε εταιρείες εκτός ΕΕ. Αυτό θα περιορίσει την αποτελεσματικότητα οποιουδήποτε φόρου απροσδόκητων εσόδων που βασίζεται στην ΕΕ.