Με στόχο την ενίσχυση της οδικής ασφάλειας η διαδικασία ανανέωσης των αδειών οδήγησης έχει γίνει αυστηρότερη, με τις ιατρικές εξετάσεις να αποκτούν καθοριστικό ρόλο και την ευθύνη πλέον να επεκτείνεται και πέρα των άμεσα εμπλεκόμενων.
Οι ηλικιωμένοι οδηγοί βρίσκονται σταθερά στο επίκεντρο της συζήτησης που σχετίζεται με την οδική ασφάλεια τα τελευταία χρόνια, καθώς όλο και περισσότεροι είναι αυτοί που υποστηρίζουν πως η φυσιολογική φθορά που συνοδεύει την προχωρημένη ηλικία μπορεί να επηρεάσει τις αντιδράσεις, την όραση και γενικότερα την ικανότητα οδήγησης.
Σε αυτό το πλαίσιο, η ελληνική νομοθεσία έχει προσπαθήσει να δώσει λύσεις σε αυτούς τους κινδύνους, με το ισχύον σύστημα να προβλέπει ,όπως γνωρίζουμε, τις ανανεώσεις της άδειας οδήγησης για τους οδηγούς άνω των 65 ετών.
BUY NOW
Από τις αρχές του 2026, ωστόσο, η διαδικασία έχει γίνει αισθητά πιο αυστηρή, με στόχο της Πολιτείας να αυξήσει τα επίπεδα οδικής ασφάλειας και να ενισχύσει τη λογοδοσία όλων των εμπλεκομένων σε όλα τα στάδια της ανανέωσης.
Ένας παράγοντας που από φέτος έχει μπει στο επίκεντρο σχετίζεται με τις ιατρικές εξετάσεις που πραγματοποιούνται κατά την ανανέωση του διπλώματος, και οι οποίες πλέον καταχωρίζονται σε ένα ψηφιακό αρχείο, στο οποίο έχουν πρόσβαση οι αρμόδιες αρχές. Σε αυτό εμφανίζεται και ο γιατρός που εξέδωσε τη γνωμάτευση, ενώ παράλληλα στον ψηφιακό φάκελο του οδηγού περιλαμβάνεται και το ιατρικό ιστορικό που αντλείται μέσω της ΗΔΙΚΑ.
Με αυτόν τον τρόπο καθίσταται δυνατή η διασταύρωση των ιατρικών γνωματεύσεων με τις παθήσεις που αντιμετωπίζει ο υποψήφιος οδηγός κατά τη διαδικασία ανανέωσης της άδειας οδήγησης. Ουσιαστικά, το νέο σύστημα δημιουργεί μια άμεση σύνδεση ανάμεσα στους οδηγούς και στους γιατρούς που πιστοποιούν την καταλληλότητά τους για οδήγηση.
Σε περίπτωση που ένας ηλικιωμένος οδηγός εμπλακεί σε τροχαίο ατύχημα, η κατάσταση της υγείας του μπορεί να επανεξεταστεί, ενώ πλέον ελέγχονται και οι ιατρικές γνωματεύσεις που είχαν εκδοθεί κατά την τελευταία ανανέωση της άδειας οδήγησης, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν αυτές ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα.
Εφόσον αποδειχθεί ότι υπήρξαν ψευδείς ή παραπλανητικές γνωματεύσεις, η ευθύνη δεν θα περιορίζεται αποκλειστικά στον οδηγό, αλλά θα επεκτείνεται και στους γιατρούς που ενέκριναν την ανανέωση της άδειας. Σημειώνεται δε πως οι ευθύνες μπορεί να είναι και ποινικές, καθώς το άρθρο 221 του Ποινικού Κώδικα προβλέπει σαφώς τις κυρώσεις για τις ψευδείς ιατρικές πιστοποιήσεις.
Συγκεκριμένα, γιατροί που εν γνώσει τους εκδίδουν ψευδείς πιστοποιήσεις, οι οποίες προορίζονται να χρησιμοποιηθούν ενώπιον δημόσιων αρχών ή μπορούν να προκαλέσουν οικονομική ζημία σε τρίτους, τιμωρούνται με φυλάκιση έως δύο ετών ή με χρηματική ποινή.
Αντίστοιχα, όποιος χρησιμοποιεί τέτοιες ψευδείς πιστοποιήσεις για να εξαπατήσει δημόσια αρχή ή ασφαλιστική εταιρεία αντιμετωπίζει ποινή φυλάκισης έως ενός έτους ή χρηματική ποινή.
Στην πράξη, οι οδηγοί που δεν πληρούν πλέον τις απαραίτητες προϋποθέσεις υγείας ή αποκρύπτουν σοβαρές παθήσεις κινδυνεύουν να μην ανανεώσουν την άδεια οδήγησής τους, ενώ σε περίπτωση χρήσης ψευδών γνωματεύσεων ο κλοιός σφίγγει ακόμα περισσότερο.
Φυσικά, η αυστηροποιήση του εν λόγω πλαισίου αναμένεται να φέρει σημαντικές αλλαγές και περιορισμούς για τους ηλικιωμένους οδηγούς, οι οποίοι θα πρέπει να αρχίζουν να γίνονται πιο υποψιασμένοι και πιο προσεκτικοί.
Στην χώρα μας εφαρμόζεται η λογική των περιορισμών, όπου οι οδηγοί που αξιολογούνται ως μη ικανοί ως προς μια παράμετρο και έχουν κάποιο ιατρικό θέμα, τότε λαμβάνουν μεν δίπλωμα, άλλα χωρίς να ισχύει σε όλες τις συνθήκες.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η οδήγηση μόνο κατά τη διάρκεια της ημέρας, και αναγράφεται με τον κωδικό «05.01». Ο βασικός λόγος που μπορεί να επιβληθεί ένας τέτοιος περιορισμός αφορά σε προβλήματα όρασης που καθιστούν επιτακτική την αποφυγή της οδήγησης κατά τις νυχτερινές ώρες.
Άλλοι περιορισμοί μπορεί να είναι η οδήγηση μόνο εντός μιας συγκεκριμένης ακτίνας χιλιομέτρων από τον τόπο κατοικίας του κατόχου της αδείας ή μόνον εντός της πόλης/περιφέρειας (κωδικός 05.02), η οδήγηση χωρίς συνεπιβάτες (05.03) και η οδήγηση με ταχύτητα έως … χλμ./ώρα.
Ως προς τα παραπάνω, το παράδειγμα της Ισπανίας είναι ενδεικτικό, αφού τον τελευταίο καιρό, τα επίσημα στατιστικά δείχνουν πως όλο και περισσότεροι ηλικιωμένοι δέχονται περιορισμούς στο δίπλωμα τους, εξαιτίας του γεγονός ότι εμπλέκονται όλο και πιο συχνά σε μικρά ή μεγαλύτερα ατυχήματα.
Πιο συγκεκριμένα, ένα 15% των Ισπανών ηλικιωμένων, δηλαδή λίγο λιγότερο από το 1/4 των οδηγών που είναι σε ηλικία υποχρεωτικής ανανέωσης του διπλώματος, έχει πλέον περιορισμούς στο δίπλωμα τους.
Οι πιο πολλές περιπτώσεις εξ αυτών συνδέονται με προβλήματα όρασης, ιδιαίτερα σε αυτούς άνω των 70, ενώ πολλές είναι οι περιπτώσεις των οδηγών που αναγκάζονται να οδηγούν σε ταχύτητες που δεν ξεπερνούν τα 80 με τα 90 χλμ./ώρα για λόφους ασφαλείας.
