Ένα όριο ταχύτητας με δεκαδικό αριθμό έχει γίνει viral, καθώς κάνει τους οδηγούς να σηκώνουν το φρύδι και να κοιτούν ξανά την πινακίδα για να βεβαιωθούν ότι διάβασαν σωστά.

Οι πινακίδες ορίων ταχύτητας που συναντάμε στους δρόμους ακολουθούν συνήθως μια πολύ συγκεκριμένη λογική. Είτε μιλάμε για χιλιόμετρα ανά ώρα είτε για μίλια ανά ώρα, τα νούμερα είναι σχεδόν πάντα στρογγυλά, άμεσα κατανοητά και εύκολα αναγνωρίσιμα από τον οδηγό.

Για αυτόν ακριβώς τον λόγο, μια πινακίδα με όριο ταχύτητας 17,3 mph, δηλαδή περίπου 27,8 χλμ./ώρα, μοιάζει με λάθος. Με την πρώτη ματιά, ο οδηγός δύσκολα μπορεί να καταλάβει αν πρόκειται για τυπογραφική αστοχία, για κάποιο αστείο ή για μια πινακίδα που τοποθετήθηκε κατά λάθος. Στην πραγματικότητα όμως, το περίεργο αυτό νούμερο έχει επιλεγεί απολύτως συνειδητά.

Η συγκεκριμένη πινακίδα βρίσκεται σε εγκατάσταση ανακύκλωσης και διαχείρισης αποβλήτων στην κομητεία Outagamie, στην πολιτεία του Wisconsin των ΗΠΑ. Εκεί, η κίνηση είναι καθημερινά έντονη, καθώς στους ίδιους εσωτερικούς δρόμους κινούνται επιβατικά αυτοκίνητα, φορτηγά, βαρέα επαγγελματικά οχήματα, εργολάβοι και κάτοικοι της περιοχής που επισκέπτονται τις εγκαταστάσεις.

Οι υπεύθυνοι της μονάδας ήθελαν να πετύχουν κάτι απλό αλλά εξαιρετικά σημαντικό, να κάνουν τους οδηγούς να προσέξουν πραγματικά την πινακίδα. Ένα κλασικό όριο 15 ή 20 mph θα μπορούσε εύκολα να περάσει απαρατήρητο, ειδικά από οδηγούς που περνούν συχνά από το ίδιο σημείο. Το 17,3 mph, αντίθετα, είναι τόσο ασυνήθιστο που σχεδόν αναγκάζει τον οδηγό να το κοιτάξει ξανά.

Πίσω από αυτή την επιλογή βρίσκεται ένα γνωστό φαινόμενο της ανθρώπινης συμπεριφοράς, η συνήθεια. Όταν ένας οδηγός περνά καθημερινά από τα ίδια σημεία και βλέπει τις ίδιες πινακίδες, ο εγκέφαλος αρχίζει σταδιακά να τις αγνοεί, θεωρώντας ότι δεν προσφέρουν κάποια νέα ή σημαντική πληροφορία. Είναι η γνωστή οδήγηση στον «αυτόματο πιλότο», όπου ο οδηγός συνεχίζει την πορεία του χωρίς να επεξεργάζεται πραγματικά όλα όσα βλέπει.

Το ασυνήθιστο νούμερο λειτουργεί ακριβώς ως τρόπος διακοπής αυτής της συνήθειας. Ένα δεκαδικό όριο ταχύτητας δεν ανήκει στο συνηθισμένο οπτικό μοτίβο των δρόμων, άρα τραβά την προσοχή και κάνει τον οδηγό να σκεφτεί έστω και για λίγα δευτερόλεπτα την ταχύτητά του. Αυτό είναι και το ζητούμενο για τους υπεύθυνους της εγκατάστασης, οι οποίοι θέλουν όλοι όσοι κινούνται στον χώρο να μειώνουν ταχύτητα και να παραμένουν σε εγρήγορση.

Βέβαια, οι ειδικοί στην οδική ασφάλεια επισημαίνουν ότι οι πινακίδες από μόνες τους σπάνια αρκούν για να αλλάξουν ουσιαστικά τη συμπεριφορά των οδηγών. Μέτρα όπως σαμαράκια, στενώσεις δρόμων, κυκλικοί κόμβοι ή άλλες παρεμβάσεις στην ίδια τη διαμόρφωση του δρόμου θεωρούνται συνήθως πιο αποτελεσματικά, επειδή αναγκάζουν τον οδηγό να μειώσει ταχύτητα στην πράξη και δεν βασίζονται απλώς στην προσοχή ή στην καλή του θέληση.

Παρόλα αυτά, η ιδέα ενός ασυνήθιστου ορίου ταχύτητας δεν είναι εντελώς μοναδική, αφού και στο Colorado Springs, υπάρχει εδώ και χρόνια πινακίδα με όριο 8,2 mph, δηλαδή περίπου 13,2 χλμ./ώρα, ενώ στην Ευρώπη έχουν εμφανιστεί αντίστοιχα παραδείγματα με μη στρογγυλούς αριθμούς, όπως στο Cala de Bou της Ίμπιζας. 

Πάντως αξίζει να σημειωθεί είναι ότι τέτοιες πινακίδες δεν χρησιμοποιούνται στο κανονικό δημόσιο οδικό δίκτυο. Εμφανίζονται κυρίως σε ιδιωτικούς ή ημι-δημόσιους χώρους, όπως εγκαταστάσεις, εμπορικά κέντρα ή επαγγελματικά πάρκα, όπου οι διαχειριστές μπορούν να ορίσουν ειδικούς κανόνες κυκλοφορίας για λόγους ασφαλείας.

Η πινακίδα των 17,3 mph στο Wisconsin, λοιπόν, δεν αποτελεί νέο κανόνα ούτε κάποια αλλαγή στη νομοθεσία. Είναι περισσότερο ένα έξυπνο ψυχολογικό τρικ, σχεδιασμένο για ένα πολύ συγκεκριμένο περιβάλλον. Μπορεί να μη λύνει από μόνο του το ζήτημα της ταχύτητας, όμως πετυχαίνει κάτι που πολλές συνηθισμένες πινακίδες δεν καταφέρνουν. Να κάνει τον οδηγό να σηκώσει το βλέμμα, να διαβάσει προσεκτικά και να αναρωτηθεί αν όντως βλέπει σωστά.

Διαβάστε επίσης