Πού θα κατασκευαστεί το τούνελ που θα ενώσει την Ευρώπη με την Αφρική -Η τεράστια επένδυση στον βυθό της θάλασσας
Νέα δεδομένα έρχονται στο φως για το τούνελ στο βυθό της θάλασσας που φιλοδοξεί να ενώσει την Ευρώπη με τις τελευταίες εκτιμήσεις να τοποθετούν πλέον την πιθανή ολοκλήρωσή του μεταξύ 2035 και 2040.
Η δημιουργία μιας μόνιμης σύνδεσης ανάμεσα στην Ευρώπη και την Αφρική αποτελεί ένα από τα πλέον φιλόδοξα έργα υποδομής που έχουν συζητηθεί τις τελευταίες δεκαετίες, με την Ισπανία και το Μαρόκο να εξετάζουν εδώ και περίπου 40 χρόνια την κατασκευή μιας σιδηροδρομικής σήραγγας κάτω από το Στενό του Γιβραλτάρ.
Το σχέδιο έχει ξαναέρθει στη δημοσιότητα τα τελευταία χρόνια, ωστόσο τα νεότερα δεδομένα δείχνουν παράλληλα πόσο δύσκολο είναι το εγχείρημα και γιατί, παρά τις δεκαετίες μελετών, οι εργασίες κατασκευής δεν έχουν ακόμη ξεκινήσει. Η σχεδιαζόμενη σύνδεση θα ενώσει την περιοχή της Punta Paloma, κοντά στην Tarifa της Ισπανίας, με το ακρωτήριο Malabata, κοντά στην Ταγγέρη του Μαρόκου, δημιουργώντας για πρώτη φορά μια σταθερή σιδηροδρομική σύνδεση ανάμεσα στις δύο ηπείρους.
BUY NOW
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, η απόσταση μεταξύ των δύο τερματικών σταθμών θα φτάνει περίπου τα 42 χιλιόμετρα, ενώ η ίδια η σήραγγα θα έχει μήκος περίπου 38,5 χλμ. Από αυτά, τα 27,7 χιλιόμετρα θα βρίσκονται κάτω από τον θαλάσσιο πυθμένα, με το βαθύτερο σημείο της κατασκευής να φτάνει έως και τα 475 μέτρα κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας.
Το σχέδιο δεν προβλέπει κάποιον δρόμο στον οποίο τα αυτοκίνητα θα μπορούν να κινούνται μόνα τους. Αντίθετα, πρόκειται για αμιγώς σιδηροδρομική υποδομή, η οποία θα αποτελείται από δύο ανεξάρτητες σήραγγες μονής γραμμής, με εσωτερική διάμετρο 7,9 μέτρων η καθεμία. Ανάμεσά τους θα κατασκευαστεί μία τρίτη, κεντρική στοά διαμέτρου 6 μέτρων για τη συντήρηση και την αντιμετώπιση έκτακτων περιστατικών, ενώ εγκάρσιες συνδέσεις θα ενώνουν τις τρεις στοές περίπου κάθε 340 μέτρα.
Μέσα από τις δύο κύριες σήραγγες θα μπορούν να κινούνται επιβατικές και εμπορευματικές αμαξοστοιχίες, ενώ το σχέδιο εξετάζει και τη μεταφορά αυτοκινήτων και φορτηγών πάνω σε ειδικά τρένα, σε μια λογική αντίστοιχη με εκείνη που εφαρμόζεται στη Σήραγγα της Μάγχης.
Το μεγαλύτερο εμπόδιο για την κατασκευή της σήραγγας βρίσκεται στον ίδιο τον πυθμένα του Γιβραλτάρ και συγκεκριμένα στο λεγόμενο Umbral de Camarinal, μια υποθαλάσσια γεωλογική ζώνη ανάμεσα στον Ατλαντικό Ωκεανό και τη Μεσόγειο. Παρότι πρόκειται για μία από τις λιγότερο βαθιές περιοχές του Στενού, η γεωλογική δομή της είναι εξαιρετικά σύνθετη. Το υπέδαφος αποτελείται μεταξύ άλλων από στρώματα ψαμμίτη και αργίλου, μαζί με νεότερες αποθέσεις, δημιουργώντας ένα ιδιαίτερα απαιτητικό περιβάλλον για τις μηχανές διάνοιξης.
Στην εξίσωση προστίθεται και η σεισμικότητα της ευρύτερης περιοχής, γεγονός που απαιτεί πολύ λεπτομερέστερη γνώση του υπεδάφους πριν δοθεί το πράσινο φως για την κατασκευή. Για αυτόν ακριβώς τον λόγο Ισπανία και Μαρόκο υπέγραψαν τον Δεκέμβριο του 2025 νέα συμφωνία συνεργασίας για τη μελέτη της σεισμικότητας και της γεωδυναμικής του Στενού σε βάθος τριετίας.
Παρά τις δυσκολίες, τα αποτελέσματα της μελέτης που πραγματοποιήθηκε από τη Herrenknecht, έναν από τους μεγαλύτερους κατασκευαστές μηχανημάτων διάνοιξης σηράγγων στον κόσμο, είναι ενθαρρυντικά. Η γερμανική εταιρεία κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η διάνοιξη είναι τεχνικά εφικτή με τη σημερινή τεχνολογία, επισημαίνοντας ωστόσο τις τεράστιες οικονομικές και κατασκευαστικές προκλήσεις που συνοδεύουν το έργο.
Αν και θετική η συγκεκριμένη μελέτη άλλαξε τα δεδομένα σε σχέση με τις πρώτες εκτιμήσεις. Η προοπτική να είναι η σύνδεση έτοιμη για το Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου του 2030, το οποίο θα φιλοξενήσουν από κοινού Ισπανία, Πορτογαλία και Μαρόκο, δεν θεωρείται πλέον ρεαλιστική.
Πριν ξεκινήσει η κατασκευή της κύριας υποδομής θα πρέπει, μεταξύ άλλων, να διανοιχθεί μια ερευνητική στοά, μέσω της οποίας οι μηχανικοί θα αποκτήσουν σαφέστερη εικόνα για τις πραγματικές γεωλογικές συνθήκες κάτω από το Στενό. Μόνο αυτή η διαδικασία εκτιμάται ότι μπορεί να απαιτήσει από έξι έως εννέα χρόνια.
Με βάση τα σημερινά δεδομένα, το πιθανότερο χρονικό παράθυρο για να τεθεί σε λειτουργία η σύνδεση τοποθετείται πλέον μεταξύ 2035 και 2040, εφόσον βέβαια εξασφαλιστούν η χρηματοδότηση, οι απαραίτητες εγκρίσεις και η συνεχής συνεργασία Ισπανίας και Μαρόκου. Εξάλλου παρά τη νέα κινητικότητα γύρω από το έργο, δεν υπάρχει ακόμη εγκεκριμένο οριστικό κατασκευαστικό σχέδιο, τελικός προϋπολογισμός ή επίσημη ημερομηνία έναρξης των εργασιών.
Το οικονομικό σκέλος αποτελεί άλλωστε έναν ακόμη μεγάλο γρίφο. Μόνο για την ισπανική πλευρά έχουν αναφερθεί εκτιμήσεις που ξεπερνούν τα 8,5 δισ. ευρώ, ενώ διαφορετικές εκτιμήσεις ανεβάζουν σημαντικά υψηλότερα το συνολικό κόστος της σύνδεσης, φτάνοντας έως και τα 15 δις. ευρώ.
Εφόσον όμως το σχέδιο περάσει τελικά από τις μελέτες στα εργοτάξια, θα πρόκειται για ένα από τα σημαντικότερα έργα μεταφορών στον κόσμο. Η νέα γραμμή θα δημιουργήσει μια απευθείας σιδηροδρομική πύλη μεταξύ Ευρώπης και Αφρικής, αλλάζοντας τα δεδομένα τόσο στις μετακινήσεις επιβατών όσο και στις εμπορευματικές μεταφορές μεταξύ των δύο ηπείρων.
