Η τεχνητή νοημοσύνη επιχειρεί να ανασυνθέσει μια εναλλακτική εκδοχή της πρωτεύουσας, σε ένα σενάριο όπου η Εθνική Οδός δεν θα είχαν ποτέ χτιστεί πάνω στην κοίτη του ποταμού, με το αποτέλεσμα να γίνεται viral στα κοινωνικά δίκτυα.

Ο Κηφισός, ο σημαντικότερος και μεγαλύτερος ποταμός της αρχαίας Αθήνας, αποτέλεσε για αιώνες φυσικό όριο, πηγή ζωής και στοιχείο ταυτότητας της πόλης, διασχίζοντας το λεκανοπέδιο από την Πάρνηθα έως τον Σαρωνικό και τροφοδοτώντας καλλιέργειες, οικισμούς και ιερά ήδη από την κλασική εποχή.

Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ωστόσο, η ταχύτατη και σε μεγάλο βαθμό άναρχη αστικοποίηση οδήγησε σε εκτεταμένες παρεμβάσεις στην κοίτη του.

Πιο συγκεκριμένα, από τη δεκαετία του 1950 ξεκίνησε ο εγκιβωτισμός και η κάλυψη μεγάλων τμημάτων του, με βασικό επιχείρημα την αντιπλημμυρική θωράκιση της πόλης και την ανάγκη δημιουργίας σύγχρονων οδικών αξόνων που θα εξυπηρετούσαν τη ραγδαία αύξηση της κυκλοφορίας.

Έτσι, στη θέση του φυσικού ποταμού αναπτύχθηκε σταδιακά η Λεωφόρος Κηφισού, ο κύριος και πλέον σημαντικός κυκλοφοριακός άξονας της πρωτεύουσας, μετατρέποντας τον άλλοτε ανοιχτό υδάτινο διάδρομο σε υπόγειο τεχνικό έργο και βασική αρτηρία ταχείας κυκλοφορίας.

Η διαμόρφωση της λεωφόρου συνδέθηκε άμεσα με τα μεγάλης κλίμακας αντιπλημμυρικά έργα στον Κηφισό, τα οποία υλοποιήθηκαν τμηματικά από τη δεκαετία του 1950 και επιταχύνθηκαν τις επόμενες δεκαετίες, καθώς η οικιστική πίεση στο λεκανοπέδιο αυξανόταν διαρκώς.

Η κοίτη του ποταμού εγκιβωτίστηκε με σκυρόδεμα και σε αρκετά σημεία καλύφθηκε πλήρως, ώστε πάνω από αυτήν να διαμορφωθεί ένας οδικός άξονας ταχείας κυκλοφορίας.

Η σημερινή μορφή της λεωφόρου, με ανισόπεδους κόμβους και πολλαπλές λωρίδες ανά κατεύθυνση, ολοκληρώθηκε κυρίως τη δεκαετία του 1990 και στις αρχές του 2000, στο πλαίσιο ευρύτερων παρεμβάσεων αναβάθμισης των βασικών οδικών υποδομών της Αθήνας ενόψει και των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004.

Πρόκειται ουσιαστικά για ένα έργο που διαμόρφωσε σε μεγάλο βαθμό τη σύγχρονη εικόνα του οδικού δικτύου της Αθήνας, ενώνοντας τον βόρειο με τον νότιο τομέα του λεκανοπεδίου και λειτουργώντας ως βασικός διαμπερής άξονας που διασχίζει τον αστικό ιστό, συνδέει τη δυτική Αθήνα με το παραλιακό μέτωπο και διασταυρώνεται με κρίσιμες αρτηρίες και εθνικές οδούς, καθορίζοντας σε σημαντικό βαθμό τις ροές μετακινήσεων στην πρωτεύουσα.

Όπως βέβαια, γνωρίζουμε όλοι και παρά τον κομβικό της ρόλο, η Λεωφόρος Κηφισού έχει εξελιχθεί τα τελευταία χρόνια σε έναν από τους πλέον επιβαρυμένους κυκλοφοριακά δρόμους της χώρας, με καθημερινές συμφόρησεις, παρατεταμένες καθυστερήσεις και οδηγούς που παραμένουν επί ώρες ακινητοποιημένοι, καθώς τα μποτιλιαρίσματα αποτελούν ένα σταθερό και σχεδόν μόνιμο φαινόμενο.

Σε αυτό το πλαίσιο, ένας χρήστης αξιοποίησε εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης για να απεικονίσει πώς θα ήταν η Αθήνα εάν ο ιστορικός ποταμός δεν είχε μπαζωθεί ποτέ και εάν συνέχιζε να διασχίζει την πόλη ως ανοιχτός υδάτινος άξονας, αντίστοιχος με εκείνους που συναντά κανείς σε άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, δημοσιοποιώντας την εν λόγω εικόνα στο Facebook.

Στην εικόνα που δημιουργήθηκε μέσω του ChatGTP, η τεχνητή νοημοσύνη φαντάζεται ένα σενάριο όπου ο Κηφισός δεν μετατρέπεται σε λεωφόρο, αλλά διατρέχει την πόλη ως ένας ευρύς και καθαρός υδάτινος διάδρομος, πλαισιωμένος από δενδροφυτεμένους πεζόδρομους, πάρκα και εκτεταμένους χώρους πρασίνου.

Μικρές γέφυρες συνδέουν τις δύο όχθες, ενώ κάτοικοι περπατούν, αθλούνται ή παραμένουν στον χώρο για αναψυχή, συνθέτοντας μια εντελώς διαφορετική εικόνα αστικού τοπίου.

Φυσικά και παρόλο που η εικόνα είναι εντυπωσιακή, στην πραγματικότητα, η κατάσταση θα ήταν πολύ διαφορετική αφού δεν πρέπει να ξεχνάμε πως η Αθήνα σήμερα αριθμεί περίπου πέντε εκατομμύρια κατοίκους και περί τα τρία εκατομμύρια οχήματα, γεγονός που συνεπάγεται τεράστιες κυκλοφοριακές και περιβαλλοντικές πιέσεις.

Σε ένα τέτοιο σενάριο, η κοίτη του ποταμού θα δεχόταν σημαντικό όγκο υδάτων απορροής, ρυπάνσεων και απορριμμάτων, ενώ η κυκλοφορία στους περιμετρικούς δρόμους και θα παρέμενε ιδιαίτερα επιβαρυμένη, με συχνές ουρές και συμφόρηση.

Επιπλέον, στην απεικόνιση απουσιάζει πλήρως η Εθνική Οδός, η οποία σήμερα εξυπηρετεί καθημερινά τεράστιο όγκο οχημάτων και, σε μια εναλλακτική χωροθέτηση, θα έπρεπε είτε να διέρχεται πάνω ή κάτω από τον ποταμό είτε να αναπτυχθεί σε εντελώς διαφορετική χάραξη σε άλλο σημείο του αστικού ιστού.

Δεν πρέπει επίσης να παραβλέψουμε ότι ο Κηφισός είχε αντιμετωπίσει στο παρελθόν σοβαρά προβλήματα ρύπανσης. Η ανάπτυξη βιομηχανικών εγκαταστάσεων στις όχθες του, η ύπαρξη παραπηγμάτων και η απουσία οργανωμένου σχεδίου διαχείρισης και απορροής βιομηχανικών αποβλήτων οδήγησαν σε συσσώρευση ρύπων στα νερά του, επιβαρύνοντας σημαντικά το περιβάλλον και την ποιότητα ζωής στις γειτονικές περιοχές.

Υπό αυτό το πρίσμα, η εικόνα που δημιούργησε η τεχνητή νοημοσύνη συνιστά ένα ενδιαφέρον σενάριο «what if» για το πώς θα μπορούσε να είχε διαμορφωθεί διαφορετικά η Αθήνα, όχι μόνο ως προς το οδικό της δίκτυο, αλλά και ως προς τη συνολική δομή, λειτουργία και αισθητική της φυσιογνωμία.

Mένει, όμως εκεί καθώς απέχει πολύ από το να προσφέρει μια ρεαλιστική λύση στο κυκλοφοριακό χάος που θα δημιουργούταν από την απουσία της Λεωφόρου Κηφισού και τη διαχείριση των εκατομμυρίων οχημάτων της πόλης.

Διαβάστε επίσης: