Με τους έλεγχους να έχουν αυξηθεί και την παρουσία των αστυνομικών να είναι σαφώς μεγαλύτερη, οι οδηγοί οφείλουν να γνωρίζουν με ακρίβεια τα δικαιώματα τους απέναντι στον νόμο.

Οι τροχονομικοί έλεγχοι αποτελούν ένα συνηθισμένο φαινόμενο στους ελληνικούς δρόμους, ιδιαίτερα το τελευταίο διάστημα όπου η οδική ασφάλεια βρίσκεται στο επίκεντρο των προτεραιοτήτων της πολιτείας.

Στόχος των ελέγχων είναι η μείωση των τροχαίων ατυχημάτων αλλά και η διασφάλιση της ομαλής κυκλοφορίας στους δημόσιους δρόμους.

Τους τελευταίους μήνες, μάλιστα, η επιτήρηση της κυκλοφορίας έχει ενισχυθεί σημαντικά, τόσο μέσω νέων τεχνολογιών (όπως τα σύγχρονα συστήματα καμερών AI) όσο και μέσω των παραδοσιακών ελέγχων που πραγματοποιούν τα όργανα της Ελληνικής Αστυνομίας και της Τροχαίας.

Με δεδομένο ότι τα μπλόκα και οι έλεγχοι είναι πλέον ένα… μόνιμο φαινόμενο, είναι σημαντικό οι οδηγοί να γνωρίζουν τι προβλέπει ο νόμος, πότε είναι υποχρεωμένοι να σταματήσουν και σε ποιες περιπτώσεις πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί.

Αρχικά, οφείλουμε να πούμε ότι είναι πλήρως παράνομο να μην σταματήσουμε όταν αστυνομικό όργανο η της Τροχαίας μας κάνει σήμα. Η μη συμμόρφωση με την υπόδειξη του αποτελεί παράβαση και σύμφωνα με το άρθρο του νέου ΚΟΚ επισύρει πρόστιμο 350 ευρώ, αφαίρεσης της άδειας οδήγησης και των στοιχείων κυκλοφορίας του οχήματος για 30 ημέρες και επιφέρει μέχρι και φυλάκιση ενός έτους.

Σε κάθε περίπτωση, όμως, υπάρχει μια συνθήκη στην οποία είναι απολύτως νόμιμο για εμάς να μην σταματήσουμε σε μπλόκο παρόλο που μας κάνουνε σήμα, και αυτή είναι όταν το άτομο που του κάνει σήμα να σταματήσουμε δεν φέρει τη στολή ή τα διακριτικά της υπηρεσίας του, άλλα φορά πολιτικά ρούχα (για παράδειγμα πολλοί οδηγοί έχουν καταγράψει περιστατικά όπου πρόσωπα φύλαξης κλείνουν με πολιτικά ρούχα στο δρόμο και ρυθμίζουν την κυκλοφορία οχημάτων).

Και αυτό γιατί ο ΚΟΚ ορίζει όμως πως οι οδηγοί οχημάτων και οι πεζοί υποχρεούνται να συμμορφώνονται στο σήμα στάσης το οποίο δίνουν τα αστυνομικά όργανα που φορούν στολή.

Ταυτόχρονα και σύμφωνα με την απλή λογική, όταν ένα άτομο με πολιτικά ρούχα κάνει σήμα σε ένα κινούμενο όχημα, είναι σχεδόν αδύνατο για τον οδηγό να διαπιστώσει άμεσα αν πρόκειται πράγματι για αστυνομικό ή για κάποιον άγνωστο.

Για τον λόγο αυτό, σε τέτοιες περιπτώσεις συνιστάται προσοχή. Εάν δεν υπάρχει σαφής ένδειξη ότι πρόκειται για επίσημο έλεγχο, όπως για παράδειγμα παρουσία περιπολικού, άλλων ένστολων αστυνομικών ή εμφανής αστυνομική επιχείρηση, ο οδηγός μπορεί να είναι επιφυλακτικός και να μην σταματήσει καν μέχρι και αν επιβεβαιωθεί η ιδιότητα του ατόμου που του κάνει σήμα.

Αν τελικά σταματήσει και ο αστυνομικός φορά πολιτικά, τότε είναι υποχρεωμένος να δηλώσει την ιδιότητά του και να επιδείξει την υπηρεσιακή του ταυτότητα πριν προχωρήσει σε οποιαδήποτε διαδικασία ελέγχου ή βεβαίωσης παράβασης.

Πέρα από τον ΚΟΚ βέβαια, σύμφωνα με τα Προεδρικά Διατάγματα που διέπουν τη λειτουργία της Ελληνικής Αστυνομίας (Π.Δ. 538/1989 και 141/1991), ο αστυνομικός που εκτελεί υπηρεσία τροχονομικού ελέγχου υποχρεούται να φέρει τη νόμιμη στολή του.

Σημειώνεται ότι δεν αποτελεί συνήθη πρακτική τα όργανα της Τροχαίας ή αστυνομικοί που βεβαιώνουν παραβάσεις του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας να φέρουν πολιτική περιβολή, καθώς αυτό παρατηρείται κυρίως σε στελέχη υπηρεσιών Ασφάλειας.

Ωστόσο, το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο προβλέπει σχετική εξαίρεση. Ειδικότερα, επιτρέπεται όπως είπαμε η χρήση πολιτικών ρούχων από προσωπικό που υπηρετεί σε υπηρεσίες ασφάλειας κατά την εκτέλεση των ειδικών καθηκόντων του, ενώ η ίδια δυνατότητα μπορεί να δοθεί και σε αστυνομικούς άλλων υπηρεσιών, κατόπιν σχετικής έγκρισης των προϊσταμένων τους.

Ακόμη και σε αυτές τις περιπτώσεις όμως, οι αστυνομικοί που φορούν πολιτικά ρούχα υποχρεούνται να δηλώνουν την ιδιότητά τους και να επιδεικνύουν την υπηρεσιακή τους ταυτότητα κατά την άσκηση των καθηκόντων τους.

Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι εάν ένας αστυνομικός που βρίσκεται εκτός υπηρεσίας και φορά πολιτικά ρούχα γίνει μάρτυρας μιας τροχαίας παράβασης, όπως για παράδειγμα η παραβίαση ερυθρού σηματοδότη , η συνήθης πρακτική δεν είναι να βεβαιώσει ο ίδιος την κλήση.

Αντίθετα, οφείλει να ενημερώσει τις αρμόδιες αρχές, όπως την Άμεση Δράση ή την Τροχαία της περιοχής, ώστε ένστολα όργανα να προχωρήσουν στη διαδικασία του ελέγχου.